فلاسفه و متفکرین اجتماعی بین مردم و دانشمندان علوم طبیعی پل می زنند/در ایران فضای علمی فقط پیرامون اقتصاد سنجی و ریاضیات شکل گرفته است | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
کلاس درس تاریخ عفاید اقتصادی دکتر درخشان جلسه نهم

فلاسفه و متفکرین اجتماعی بین مردم و دانشمندان علوم طبیعی پل می زنند/در ایران فضای علمی فقط پیرامون اقتصاد سنجی و ریاضیات شکل گرفته است

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۳:۲۳ ۱۳۹۳/۰۸/۱۹

در دوران جدید تمایلات انسانی ، افسار خود خواهی بشر را بدست گرفت در حالی که در قرون وسطی ملاحظات اخلاقی نقش تعیین کننده داشت. اندیشه ای شکل گرفت که انسان باید آزادانه به دنبال سود برود و کسی هم نمی تواند جلوی او را گیرد.

طبق اعلام گذشته پایگاه مدرسه اقتصاد قصد دارد کلاس درس تاریخ عقاید اقتصادی دکتر مسعود درخشان که به تازگی برای دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه علامه طباطبایی(ره) برگزار شده است،به صورت کامل پوشش دهد.

آنچه پیشرو دارید جلسه نهم کلاس درس تاریخ عقاید اقتصادی دکتر درخشان است.

آنچه ما در این کلاس ها بیان می کنیم فقط مشتی حرف  اندیشه نیست بلکه سعی بر این است که در این کلاس ها روش نظریه پردازی مورد برسی قرار بگیرد. آنچه به نظریه ها منجر می شود زنجیره ای از پدیده های عینی و پیشرفت های نظری است که تفسیر این فرایند ها به نظریه ها منجر می شود.

در ابتدای دوران جدید پیشرفت های زیادی در علوم طبیعی به وقوع پیوست. اما علوم طبیعی بی واسطه بر اذهان عمومی تاثیر گذار نیستند. فلاسفه و متفکرین اجتماعی بین مردم و دانشمندان علوم طبیعی پل می زنند.در این واسطه گری خود متفکرین اجتماعی هم فکر کرده و چیز هایی اضافه می کنند و تاثیراتی را بر اجتماع می گذارند ، اما کلیت این فرآیند از دانشمندان علوم طبیعی ملهم است. اندیشه های تولید شده در این فضا به تغییرات ساختار های اجتماعی و سیاسی منجر شد.

در تفکرات اجتماعی همیشه جریان اصلی (main stream) وجود دارد که دنباله رو اند و از ساختار های اجتماعی پیروی می کنند. در فضایی که حکومت ها و تجار بر علیه کلیسا فعالیت کردند ، دانشمندان علوم اجتماعی هم در همین مسیر و جهت حرکت کردند. مثال خوب این امر دانشگاه هاست. جریان اصلی بر دانشگاه ها حکومت می کند و و کسانی که بخواهند مسیری متفاوت را طی کنند به فضای علمی راه داده نمی شوند! زیرا در این فضا باید مانند جریان اصلی فکر کرد. در ایران کسی که بخواهد در تاریخ عقاید اقتصادی مقاله بنویسد جایی برای چاپ مقاله اش ندارد زیرا فضای علمی پیرامون اقتصاد سنجی و ریاضیات شکل گرفته است.

چگونگی تاثیر علوم انسانی از علوم طبیعی را بیشتر شرح دهید؟

کتاب مهم نیوتون principia نام دارد که ترسیم جهان بینی مکانیکی است در این کتاب جهان به مثابه ی ماسین بزرگی دیده می شود که همه ی اجزا مانند ساعت به وظیفه ی خود عمل می کنند. در نتیجه قوانین حاکم بر عالم غیر قابل تغییر اند. همین امر به علوم اجتماعی الهام داد و علوم اجتماعی به سمتی رفت که قوانین غیر قابل تغییر حاکم بر جهان را کشف کند. نظریات نیوتون در فضایی ضد کلیسایی شکل گرفت و تحت همین جو نیوتون قانون طبیعی را بجای قانون خدا مطرح کرد. همین جریان در علوم اجتماعی شکولاریسم را شکل داد. فلسفه ی علمی جبر گرایی که از قطعیت و عدم امکان تغییر قوانین جهان بحث می کند ریشه در مباحث دانشمندان علوم طبیعی دارد. اندیشه های جبر گرایی توسط پزشک انگلیسی بنام ویلیام پتی وارد اقتصاد شد. او مدتی مسئول نقشه کشی ارارضی ایرلند بود که از همین راه ثروتی به هم زد به یکی از ملاکین مهم انگلیس تبدیل شد. او معتقد بود که قوانین طبیعی به شدت قوی هستند و به همین علت انسان نمی تواند آنها را تغییر دهد. او پزشکی بود که با قوانین طبیعی بدن را درمان می کرد و به دنبال این بود که همین کار را در اقتصاد انجام دهد. در دوران او دولت سعی می کرد به صورت دستوری نرخ بهره را منترل کند اما او تحت تاثیر جبری گرایی علمی عنوان داشت که هر کوششی برای تعیین نرخ بهره محکوم به شکست است زیرا تعیین نرخ بهره تحت تاثیر نیروهای طبیعی بازار است. جالب اینکه پتی به کاهش دستوری دستمزد اعتراضی ندارد و فقط کاهش نرخ بهره را مورد توجه قرار می دهد و قوانین طبیعی در تعیین دستمزد کارگر را نادیده می گیرد. زیرا او جیره خوار دولت انگلیس بود و نظراتش تحت تاثیر جو غالب ارائه می شد.

حال ممکن است این سوال مطرح شود که چرا غیر فلاسفه در اقتصاد همیشه پسیشرو بوده اند؟ در جواب این سوال باید گفت که از آنجا که فلاسفه در ذهنیت ها سیر می کنند و از عینیت ها به دور اند.

در دوران جدید تمایلات انسانی ، افسار خود خواهی بشر را بدست گرفت در حالی که در قرون وسطی ملاحظات اخلاقی نقش تعیین کننده داشت. اندیشه ای شکل گرفت که انسان باید آزادانه به دنبال سود برود و کسی هم نمی تواند جلوی او را گیرد. این اندیشه ها همه قبل از اسمیت شکل گرفتند. جدیدا کتابی پیدا شده متعلق به سال 1549 که جلد آن افتاده و  نویسنده اش معلوم نیست. در این کتاب سود محوریت دارد و سپس عنوان می شود که اگر همه به دنبال سود خود باشند ، جامعه هم به منفعت خود می رسد!

مفهوم مهم دیگری که در آن دوران در اقتصاد شکل گرفت natural order بود. این ایده توسط پزشک فرانسوی بنام دکتر کنه مطرح می شود. او تحت تاثیر هاروی (کاشف گردش خون انسان) نظم طبیعی در اقتصاد را مطرح کرد. نظریات اقتصادی او در سال 1767 منتشر شد. دکتر کنه معتقد بود تولید خالص نقش خون را در اقتصاد بازی می کند و این تولید خالص هم فقط در کشاورزی شکل می گیرد و صنعت از آفرینش تولید خالص عقیم است. بر همین اساس از نظر او صنعت و بازرگانی از دادن مالیات معاف می شدند و فقط کشاورزی مشمول مالیات می شد.

دانلود متن سوالات جلسه نهم

دانلود صوت جلسه نهم

دانلود فایل تصویری جلسه نهم

مطالب مرتبط:

جلسه اولجلسه دوم / جلسه سومجلسه چهارم / جلسه پنجم /

جلسه ششم/ جلسه هفتم / جلسه هشتم

۴ دیدگاه