فاجعه‌ی بزرگ اقتصادی در منطقه‌ی یورو؛از بحران تا نظم جدید جهانی | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
آشنایی با یک کتاب جنجالی

فاجعه‌ی بزرگ اقتصادی در منطقه‌ی یورو؛از بحران تا نظم جدید جهانی

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۱:۴۷ ۱۳۹۳/۰۷/۲۶

بحران در منطقه‌ی یورو در شرایطی به وقوع پیوست که اقتصاد نئوکلاسیک وابسته به جریان غالب، کوچک‌ترین هشداری درباره‌ی آن نداده بودند. اقتصاددانان فقط، به شدت سرگرم مفهوم‌سازی آرمان گرایانه پیرامون مفهوم «همگرایی منطقه‌ای» بودند.

اشاره: آنچه در ادامه آورده شده است یادداشتی است در معرفی کتاب جنجالی هیکی پاتوماکی [1] دانشمند علوم سیاسی و اقتصاد و استاد سیاست بین المللی در دانشگاه هلسینکی فنلاند است. کتاب فاجعه بزرگ منطقه یورو به صراحت به نحوه نتیجه گیری غلط اقتصاددانان جریان اصلی اشاره دارد و تببین می کند که این نوع از استدلال باعث بروز بحران در اروپا گردیده است. 

لازم به ذکر است این متن توسط حامدی سعید صابر برای پایگاه مدرسه اقتصاد تیهه و تنظیم شده است.

بحران در منطقه‌ی یورو در شرایطی به وقوع پیوست که هیچ یک از علوم اجتماعی نئوکلاسیک وابسته به جریان غالب، کوچک‌ترین هشداری درباره‌ی آن نداده بودند. اقتصاددانان و جامعه شناسان به شدت سرگرم مفهوم‌سازی آرمان گرایانه پیرامون مفهوم «همگرایی منطقه‌ای» بودند و عمده‌ی تلاش‌شان معطوف به تعریف و تمجید از شکل‌گیری بازار واحد اروپایی گردیده ‌بود. ظاهرا هیاهوی ناشی از این جشن، مانع از آن می‌شد که این به اصطلاح متخصصان، صدای گوش‌خراش موتورهای بحران ساز در پشت پرده‌ی این جشن را بشنوند. اقتصاد نئوکلاسیک با استناد به اصل موضوعه‌ی بازار کارآ و ارز بهینه‌ی درونزا که در نهایت به نسخه‌ی جدید اصل مزیت نسبی منجر می‌گردید با افتخار اعلام نمودند که معمای تاریخی رشد در اروپا را با تشکیل این بازار واحد حل  نموده‌اند.

اگر چه پیش لرزه‌های بحران به اندازه‌ای روشن بودند که این اقتصاددانان می‌بایست به راحتی وقوع یک زلزله‌ی بزرگ را پیش بینی کنند اما گویی این کبک‌های آکادمیک قصد سر بر آوردن از برف را نداشتند. کسری بودجه‌های مداوم در جنوب اروپا اصلا کسی را نگران نکرد. آن‌ها اعلام کردند این پدیده کاملا طبیعی است و نتیجه سرمایه گذاری ‌های ثابت این کشورها در صنایع مادر است و به زودی این کسری به مازاد تبدیل خواهد شد.

 امروز ناتوانی‌های اقتصاد نئوکلاسیک همچنان ادامه دارد. اگر امروز هم کسی بخواهد اطلاعات کاملی پیرامون ریشه‌های بحران و راه‌های علاج آن به دست آورد لازم است به مکاتب اقتصاد هتردوکس مراجعه نموده و آثار انتقادی آن‌ها پیرامون این بحران را به ویژه‌ در زمینه‌ی اقتصاد سیاسی مورد مطالعه قرار دهد. برخی از این آثار بر مبنای مستندات، به درستی ادعا می‌کنند که بحران را به دقت پیش‌بینی کرده بودند. از جمله‌ی این آثار می‌توان به مقاله (Stockhammer,2008) اشاره نمود.

تفاوت ادبیات هتردوکس با ادبیات جریان غالب در تحلیل بحران منطقه‌ی یورو آن است که ادبیات هتردوکس بدون هراس از به خطر افتادن پایه‌های سرمایه‌داری، با بی طرفی به دنبال کشف ریشه‌های واقعی بحران است و در این میان به تناقض میان تولید و قدرت‌های غیر رسمی تاثیرگذار در بازار توجه ویژه‌ای دارد.

کتاب فاجعه‌ی ‌بزرگ اقتصادی در منطقه‌ی یورو نوشته‌ی هیکی پاتوماکی یکی از آثار پیشرو و متقن در این زمینه محسوب می‌گردد. این کتاب که نسخه‌ی اصلی آن به زبان فنلاندی است در سال 2012 به عنوان کتاب سال فنلاند و پرفروش‌ترین کتاب این کشور شناخته شد. نگرش اصلی این کتاب از زاویه دید پست کینزین‌ها به اقتصاد سیاسی منطقه است.

پاتوماکی که خود در زمینه فلسفه علم نیز صاحب نظر است پس از مقدمه در فصول 2 تا 4 به شکل مبنایی نحوه‌ی غلط استدلال‌های اقتصاددانان نئوکلاسیک پیرامون بحران اروپا را به چالش می‌کشد و بحران منطقه‌ی یورو را در چارچوب هژمونی روبه افول امریکا مورد بررسی قرار می‌دهد.

درفصول 5 تا 8 که فصول اصلی کتاب محسوب می‌گردند پاتوماکی بحران را به شکل یک سناریو با تمام جزئیات آن تشریح می‌کند و سپس راه حل‌های اقتصاد نئولیبرال برای خروج از این بحران را مورد بررسی قرار می‌دهد. نگارنده در این بخش از کتاب ابعاد مختلف بحران از جمله جهانی سازی در چارچوب نئوکلاسیک، بی‌عدالتی و شکاف طبقاتی، سیاست‌های ریاضتی و مباحث مربوط به پول واحد اروپا را به دقت موشکافی می‌کند.

پاتوماکی در نهایت راه حل پیچیده خود برای خروج از بحران را در قالب طرحی تحت عنوان «کینزنیزم دموکراتیک جهانی» تشریح نموده و خروج از پارادایم شکست‌خورده نئوکلاسیک و حرکت به سمت دریچه‌های نو از اقتصاد هترودوکس را به عنوان تنها چاره‌ی خروج از زنجیره بحران‌های پی در پی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جهان غرب معرفی می‌کند.

[1]  Heikki Patomaki

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب