درس گفتار دکتر پیغامی با موضوع تاریخ عقاید اقتصادی/جلسه نوزدهم | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
ادامه ی مکتب کلاسیک و بررسی اندیشه های سیسموندی+دانلود صوت

درس گفتار دکتر پیغامی با موضوع تاریخ عقاید اقتصادی/جلسه نوزدهم

سایت مدرسه اقتصاد

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۸:۴۴ ۱۳۹۳/۰۷/۲۴

دکتر پیغامی شهریور سال 91 کلاس درسی با موضوع تاریخ عقاید اقتصادی در دانکشده اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) برگزار کرده اند.در این کلاس به مباحثی پرداخته اند که شاید در کمتر کلاسی با این عنوان اشاره شده باشد.

خلاصه ای از آنچه دکتر پیغامی در جلسه نوزدهم مطرح کردند:

ادامه ی مکتب کلاسیک و بررسی اندیشه های سیسموندی

شرایط اقتصادی در قرن هجده و نوزدهم رونق زیادی یافته بود. بخش مثبت آن این بود که شهرهای مختلف فرانسه و انگلیس صنعتی شده بودند و کارخانه های مختلف در انگلستان و فرانسه مراکز تولیدات عظیم صنعتی شده بودند. نظام قانونی به طور کامل کنار گذاشته شده بود و به شکل گیری طبقه ی جدید سرمایه دار و کارخانه دار کمک می کرد که اغلب فئودال های ثروتمند نبودند بلکه طبقه ی متوسط شهری بودندکه صاحب کارخانه شده بودند. تقریبا از سال 1791 نظام صنفی در فرانسه و از سال 1814 نظام شاگردی کارآموزی در انگلستان لغو شد، در سال 1825 قانون اتحاد اصناف آزاد اعلام می شود ولی بسیار محدود بود. در سال 1810 گزارشی به انجمن تحقیق مجلس عوام انگلستان توسط آقا و خانم وب ارائه شد که در این گزارش آمده بود که «هیچ نوع مداخله ی قانون گذار در آزادی صنایع و مشاغل و یا در آزادی و اختیار تام اشخاص برای استفاده ی کامل از وقت وکار خود به هر ترتیب و هر شرطی که مناسب و مفید به حال خویش می داند صورت پذیر نخواهد بود مگر اینکه اصول اساسی و درجه ی اول و لازم عمران و آبادی و سعادت جامعه را نقض کند.»

در سال 1840 «دکتر ویرلمه» کتابی با عنوان «زندگی دلخراش کارگران و شهادت کودکان» می نویسد و در این کتاب می گوید :«در برخی کارخانه های نورماندی در انگلستان در بساط کارگاه شلاق ساخته شده از چرم گاو برای تنبیه کودکان کارگر از جمله ابزار کار محسوب می شود». نشریه ی شرکت صنعتی مولهوز در سال 1828 تصدیق می کند که در آلزاس کار کارخانه ها عموما بین 15 تا 16 ساعت در روز و گاهی تا 17 ساعت در روز هم ادامه پیدا می کند. در آن زمان فرانسه و انگلیس مشکلات فراوانی در زمینه ی غذا ، بهداشت ، امنیت و … داشتند تا جایی که در سال 1825 در فرانسه حدود یک و نیم میلیون نفر از طریق بیماری های مختلف واگیردار مردند. ودر لندن بخاطر وبا حدود یک میلیون نفر از بین رفتند.

از طرف دیگر بحران های اقتصادی اروپا را در برگرفت. مثلا در سال 1815 اولین بحران بازار انگلستان به وجود آمد، عده ی کثیری از کارگران از کارخانه ها اخراج شدند و درگیری های زیادی به وجود آمد. در سال 1818 مجددا رکورد بازار به وقوع پیوست. در سال 1825 بحرانی به وجود آمد که شدیدتر از دو بحران قبلی بود و دلیل آن هم اشتباهات سیستم بانکی انگلستان بود.

این دو عامل باعث شد که عملا فرانسه و انگلیس از فضای مثبتی که حرف های ریکاردو و ژان باتیست سی به وجود آورده بود، دور شوند و افرادی پیدا شدند که ضد صحبت های آنها را بیان می کردند و معتقد بودند که حتی باید تعریف دانش اقتصاد را تغییر داد. سیسموندی می گوید« علم اقتصاد از لحاظ نظری عبارت است از تشریح و توضیح بحران های اقتصادی، یافتن وسایل برای جلوگیری از آنها و بهتر کردن وضع کارگران ». سیسموندی بیشتر میانه رو است تا سوسیالیست و در سال 1803 کتابی با عنوان «ثروت بازرگانی» می نویسد که در آن در مورد افکار و اندیشه های آدام اسمیت بحث می کند. وی می گوید «در این تاریخ من از بحران تجارتی چند سال اخیر اروپا و از مصائب و آلام دلخراش کارگران کارخانه ها به شدت متأثر بودم . مصائبی که در ایتالیا، سوئیس و فرانسه خود شاهد آن بودم و گزارش های رسمی دلالت می کرد که در انگلستان و آلمان و بلژیک هم وضع بر همین منوال است»

سیسموندی در سال 1819 کتاب«اصول جدید علم اقتصاد» را چاپ می کند و علاوه بر اصولی که اسمیت برای اقتصاد شمرده بود، اصول دیگری را به علم اقتصاد اضافه می کند. سیسموندی با روش علمی ای که حالت تئوریک داشت مخالفت می کرد و از تئوری های جهان شمول انتقاد می کرد. در نظر سیسموندی علم اقتصاد دانشی اخلاقی است که در آن همه چیز به هم مربوط است، هر کس بخواهد اصلی را از امور دیگر جدا کند و فقط به آن نظر داشته باشد راه را خطا می پیماید. وی خیلی به بخش زمان و مکان قائل بود و می گوید :«وضع وحال انسان را باید در جزئیات آن مورد مطالعه قرار داد. باید گاهی به زمان گاهی به مکان و گاهی به صنف و شغل نظر داشت تا آدمی را آنگونه که هست دید و اثر بنیادهای اجتماعی را بر روی آن فهمید»

سیسموندی به مکتب رسمی راجع به موضوع علم اقتصاد انتقاد دارد و می گوید:« اگر به نظر اهل مکتب (کلاسیک ها) علم اقتصاد علم ثروت ها است یا به تعبیر ارسطو تدبیر گردآوردن مکنت و ثروت است ، موضوع دانش اقتصاد انسان است یا بهتر بگوییم بهبود وضع مادی انسان، ثروت را برای خدایان در نظر گرفتن و آدمی را فراموش کردن راه خطا پیمودن است» به نظر وی ثروت وقتی سزاوار است به این نام خوانده شود که به نسبت شایسته بین افراد جامعه تقسیم شود. خارج از این جهت ثروت نه قابل درک است و نه درخور توجه. به علاوه در تقسیم و توزیع ثروت ها سیسموندی مکانت خاصی به قول خویش به فقرا می دهد. به آنها که وسیله ی معاشی جز بازوان خود ندارند و از بام تا شام در کارخانه ها و مزارع رنج می برند. وی معتقد است که دانش اقتصاد بیشتر دانش نیکوکاری است بنابراین هر چه به  نیک بختی انسان مربوط نباشد از آن خارج است. سیسموندی برکات رقابت را بی قیدوشرط می ستاید. خصوصی سازی وبازار را خیلی می پرستد و از آن به نتیجه ی هماهنگی منفعت ها و عدم مداخله ی دولت می رسد. سیسموندی مانند کلاسیک ها ماشین را قبول دارد و ماشین را باعث خیر و برکت می داند ولی از طرفی معتقد است که با پایین آمدن قیمت ها بعضی از مجموعه های کاری و اشتغالی تعطیل می شود. اثر اول ماشین اخراج کارگران است. سیسموندی نظریه ی «عرضه موجد تقاضا است» را رد می کند. وی رقابت را نیز رد می کند. اما اسمیت برعکس سیسموندی معتقد بود که هر رشته از صنایع یا هر قسمت از کار که مفید به حال جامعه باشد سودمندی آن همیشه به نسبتی که رقابت در آن آزادتر و عام تر است بیشتر است. سیسموندی این نظریه را غلط وبی اساس می داند و علیه آن دو دلیل با ارزش نامساوی ارائه می کند: 1- او می گوید« رقابت خوب و با برکت است، هرگاه موجب تشویق کارفرمایان به افزایش مقدار محصولاتی می شود که تقاضای بیشتری برای آن وجود دارد ولی در حالت عکس شوم و خطرناک است. زیرا اگر میزان مصرف ثابت و راکت باشد تنها نتیجه ی رقابت این است که کارفرمایان ماهر و یا آنها که ثرمایه ی بیشتری دارند رقبای خود را با عرضه ی کالا ی ارزان خویش ورشکست کنند و مشتری آنها را به سوی خود بکشانند بدون اینکه جامعه از آنها سودی ببرد. انگیزه ی صنعت گران احتیاج و مصلحت حساب شده ی اجتماع نیست بلکه تنها امید زیاد کردن منافع و ثروت شخصی آنهاست» 2- سیسموندی می گوید:« اگر کوشش برای ارزان تمام کردن کارها کارفرما را قادر می کند که همه جا صرفه جویی نماید، نه تنها در اشیا بلکه در اشخاص هم، همه جا رقابت باعث شده که در کارخانه ها به جای مردان رسیده وبالغ ، کودکان و زنان را اجیر کنند»

نقطه ی مرکزی اندیشه ی سیسموندی توزیع مالکیت است. به علت تزاحم منافع خصوصی با عمومی باید در توزیع مالکیت دقت کرد. به نظر سیسموندی یکی از ویژگی های جامعه ی صنعتی دوگانگی بین کارفرما و کارگر است.

دانلود صوت جلسه نوزدهم 

دیگر جلسات درس گفتار دکتر پیغامی

جلسه اول  جلسه دوم  جلسه سوم  جلسه چهارم  جلسه پنجم  جلسه ششم جلسه هفتم  جلسه هشتم جلسه نهم جلسه دهم  جلسه یازدهم  جلسه دوزادهم  جلسه سیزدهم  جلسه چهاردهم  جلسه پانزدهم جلسه شانزدهم  جلسه هفدهم  جلسه هجدهم

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب