درس گفتار دکتر پیغامی با موضوع تاریخ عقاید اقتصادی/جلسه بیست و یکم | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
ادامه ی اندیشه های سن سیمون

درس گفتار دکتر پیغامی با موضوع تاریخ عقاید اقتصادی/جلسه بیست و یکم

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۲۳:۴۶ ۱۳۹۳/۰۴/۳

دکتر پیغامی شهریور سال 91 کلاس درسی با موضوع تاریخ عقاید اقتصادی در دانکشده اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) برگزار کرده اند.در این کلاس به مباحثی پرداخته اند که شاید در کمتر کلاسی با این عنوان اشاره شده باشد.

خلاصه ای از آنچه دکتر پیغامی در جلسه بیست و یکم مطرح کردند:

ادامه ی اندیشه های سن سیمون

سن سیمون یک صنعت گرا بود، چون انگلستان در زمان وی به سمت انقلاب صنعتی پیش می رفت. از نظر سن سیمون کاری که خلق ارزش کند و ارزش افزوده ایجاد کند، صنعت نامیده می شود و صنعت معادل کار است و کارگر هم برای بخش صنعت است. وی می گوید:« جهانی که ما در آن زیست می کنیم تماما قائم بر صنعت است». به همین خاطر سن سیمون از حرف اشرافی و روشنفکری سیاسی بیزار بوده و می گوید:« آزادی طلبان خود را با الفاظی بی اساس مانند حاکمیت ملت، آزادی و مساوات فریب می دهند. مفاهیمی خالی از معنی که فقط و فقط ساخته و پرداخته ی دماغ حقوقدانان معتقد به ماوراءالطبیعه است. آنها که خدمتشان پس از ویران ساختن نظام اقتایی (فئودالیته) پایان یافته و عهدشان به سر رسیده، مردان فردا کارهای بهتر و والاتر از آن خواهند داشت که به دفاع از قانون اساسی در برابر مرتجعین افراطی بپردازند».

سن سیمون پایه ی همه ایدئال های انسانی مثل آزادی را در صنعت می بیند و می گوید:« اساس آزادی در صنعت است. آزادی نمی روید مگر در آن، شکوفا نمی شود مگر با آن. اگر این حقیقت بسیار دیرین از جهت واقعیت و بس تازه برای افکار به جای رویاهای کاذبانه ی باستانی در ذهن ما جا گرفته بود این فریادهای احمقانه و خونین یا مرگ یا مساوات هرگز از کسی شنیده نمی شد».

نظام سیاسی مورد نظر سن سیمون یک نوع حکومت پارلمانی است. منتهی پارلمانی که صنعتکاران و هنرمندان و بانکداران و … نمایندگان آن را انتخاب کرده اند. به نظر وی وظیفه ی حکومت در یک جامعه ی صنعتی صرفاً حمایت از مردم فعال و مولد در برابر عمل بی ثمر و غیر مولد بیکاره ها و حفظ امنیت و آزادی برای تولید ثروت است.

سن سیمون در جامعه شناسی و انسان شناسی خود دوگان هایی مطرح می کند. وی معتقد است افراد جامعه دو دسته اند: مردان کار وبیکاره ها، زنبوران کارگر و زنبوران شکم پرست، حزب ملی و حزب ضد ملی. تعریف کارگر در اندیشه ی سن سیمون عبارت است از هر فردی که انواع کار فکری و صنعتی و یدی انجام می دهد، مثل کشاورز، صنعتکار ، هنرمند، کارخانه دار، بانکدار، دانشمندان و هنرپیشگان.

در نظام سیاسی گذشته اشخاص قبل از اشیاء بودند. یعنی اشیاء از اشخاص مهمتر بودند. کسی که زمین دار بود یا کسی که اسلحه داشت ، رئیس جامعه می شد. یعنی زمین و اسلحه ی آنها باعث قدرت آنها می شد. اما سن سیمون معتقد است در نظام جدید موضوع نظم اجتماعی باید عمل اشخاص بر اشیاء باشد. سن سیمون می گوید:« به جای حکومت در اوضاع و احوال و معارف کنونی ملت دیگر احتیاج به این ندارند که بر او حکومت بکنند بلکه امور او را به بهترین وجه و به ارزان ترین قیمت اداره نمایند. در نظام اجتماعی قدیم موضوع اصلی مقررات داخلی اختیارات زیاد به حکومت و استوار سافان حکومت طبقات عالی بر طبقات پایین بود. در نظام جدید برعکس ، موضوع اصلی مقررات ترتیب صحیح و ترکیب عاقلانه ی کارهایی خواهد بود که باید از طرف جامعه اجرا شود تا جسما و اخلاقا وضع زندگی همه افراد را بهتر کند». حکومت اقتصادی به جای حکومت سیاسی ، این است شعار سن سیمون.

ژیدولیس معتقد است که سن سیمون یک سوسیالیست نیست. چون جوهره ی اصلی سوسیالیست الغای مالکیت خصوصی است ولی سن سیمون مالکیت خصوصی را رد نمی کند.

سن سیمونیان افکاری متفاوت از افکار سن سیمون داشتند و مالکیت خصوصی را مورد نقد قرار می دهند. پس از مرگ سن سیمون شاگردش «آلفانتن» روزنامه ای به نام «تولیدکننده» را به چاپ می رساند. اما این روزنامه بیش از یک سال دوام نیاورد ولی خیلی طرفدار داشت. سن سیمونیان برای استوار کردن رشته ی معنوی ای که آنها را به هم پیوند می داد در بین خود سلسله مراتبی به وجود می آورند. در رأس آن انجمنی روحانی مرکب از رؤسا قرار داشت که آنها را « پدر» می نامیدند. پس از آن مقامات مختلفی بودند که «فرزندان» نام داشتند که متقابلا یکدیگر را «برادر» می خواندند. سن سیمونیان این سازمان فرقه ای و شبه مذهبی را در سال 1828 با تلقین «اوژن رودریک» به جمعیت خود دادند و درعین حال یکی از رهبران خود به نام «بازار» را تعیین کردند که اصول و اعتقادات آنها را در سخنرانی عمومی تشریح کنند. در نهایت سوسیالیست مدرن شکل می گیرد. آنفانتن و بازار مانند رسولان آیین جدید بودند ولی بازار به زودی خود را کنار کشید و آنفانتن تنها پدر عالی جمعیت باقی ماند. آنفانتن با 40 تن از یاران به خانه ای در ناحیه ی «مونی مونتان» در حومه ی پاریس پناه بردند و در آنجا نوعی زندگی دیرنشینی اختیار کردند در حالی که تبلیغات آنها توسط روزنامه ی ناشر افکار آنها به شدت ادامه داشت و نهایتا آنفانتن و دوگرژن و میشل شوالیه را به اتهام تشکیل جمعیت غیر قانونی یکسال زندانی کردند.سن سیمونیان مالکیت خصوصی را قبول نداشتند. چون آنها معتقد بودند که در جامعه ی جدید بیکاره ها معارض مردان کار و عمل هستند. اگر مالکیت خصوصی را قبول کنیم به این بیکاره ها اجازه ی تداوم حیات و زندگی می دهیم. بیکاره ها همان کسانی هستند که به آنها ارث رسیده است. مالکیت خصوصی را نه فقط به نام عدالت اجتماعی که باعث استثمار می شود بلکه از جهت ضرورت تولید نیز مورد اعتراض و انکار قرار می دهند. به نظر سن سیمونیان راه حل همه ی مشکلات استقرار نظام اجتماعی به جای نظام فردی است. یعنی به جای اینکه ارث به یک فرد برسد ، به دولت برسد که صرف مسائل عمومی کشور کند. تصوری که آنها از دولت دارند سازمانی شبیه به یک بانک بزرگ مرکزی است که امانت دار همه ی سرمایه هاست، دارای شعب فراوان است و بتواند دور افتاده ترین نقاط را با سرمایه های لازم و ابزار مناسب مجهز وبارور سازد. سن سیمونیان اهل مساوات نیز نبودند و مساوات طلبان را خیال باف می دانستند. تنها برابری و مساواتی که سن سیمونیان برای مردم می خواهند تساوی در فرصت ها و تساوی در مبدأ حرکت است، از آنکه گذشت عدم تساوی است. شعار آنها این بود که « به هر کس به اندازه ی استعدادش ، به هر استعداد به اندازه ی اعمالش»

سن سیمونیان مسلک اشتراک اموال را رد می کنند. زیرا چنین اشتراکی نقض صریح نخستین قوانین از همه ی قوانین اخلاق است.

در نظریه ی سن سیمونیان که تا حدی از کوندورسه استفاده کرده است، انسان به صورت نوعی موجودی است واقعی که مانند افراد مردم کودکی و جوانی و کمال و پیری مخصوص به خودش را دارد. دوره های رشد فکری انسانی مقارن با دوره های رشد عقلی افراد قابل پیش بینی است. مطالعه ی صحیح گذشته وسیله ی مطمئن پیش بینی آینده است. بنابراین همین روش است که سن سیمون نظام صنعتی را نهایتی یافته است که سیر قرون جماعات بشری به سوی آن سوق می دهد.

دانلود صوت جلسه بیست و یکم

دیگر جلسات درس گفتار دکتر پیغامی:

جلسه اول  جلسه دوم  جلسه سوم  جلسه چهارم  جلسه پنجم  جلسه ششم جلسه هفتم  جلسه هشتم جلسه نهم جلسه دهم  جلسه یازدهم  جلسه دوزادهم  جلسه سیزدهم  جلسه چهاردهم  جلسه پانزدهم جلسه شانزدهم  جلسه هفدهم  جلسه هجدهم  جلسه نوزدهم  جلسه بیستم

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب