کسری بودجه تنها دلیل اجرای طرح هدفمندی یارانه ها/با سیاست های تورم زا نمی شود تورم را مهار کرد | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
انتقاد شدید فرشاد مومنی به استدلال های دولت یازدهم برای اجرای طرح هدفمندی یارانه ها

کسری بودجه تنها دلیل اجرای طرح هدفمندی یارانه ها/با سیاست های تورم زا نمی شود تورم را مهار کرد

سایت مدرسه اقتصاد

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۳:۰۱ ۱۳۹۳/۰۲/۱۰

نشست علمي با موضوع «آثار اقتصادي اجراي مرحله دوم هدفمندي يارانه ها» توسط دكتر فرشاد مومني(عضو هيات علمي دانشكده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبايي) روز سه شنبه ۹ ارديبهشت ۱۳۹۳ ساعت ۱۴ در تالار گفتگو برگزار مي گردد.

نشست علمي با موضوع «آثار اقتصادي اجراي مرحله دوم هدفمندي يارانه ها» توسط دكتر فرشاد مومني(عضو هيات علمي دانشكده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبايي) روز سه شنبه ۹ ارديبهشت ۱۳۹۳ ساعت ۱۴ در تالار گفتگو برگزار شد.

در این نشست ابتدا حجت السلام یوسفی نکاتی را پیرامون مرحله اول هدفمندی اشاره داشتند.

در ادامه دکتر مومنی مجموع نکاتی را در خصوص این موضوع ایراد کردند:

دکتر مومنی با اشاره به بحث اطلاعات نامتقارن در اقتصاد افزود:بزرگان اقتصاد دنیا وقتی ما از فرض اطلاعات کامل فاصله می گیریم و می پذیریم که انسان ها نمی توانند درست انتخاب کنند در اینجا این مشکل برای تمام افراد و دولت ها در جریان است،لذا در پاسخ به این که چرا بعضی از کشور ها از این مشکل رها شده اند؟ در واقع  همه جوامع و انسان ها در معرض خطا هستند منتهی ما مشاهده می کنیم که کارنامه این ها متفاوت است؟در باب پاسخ باید گفت تفاوت در بنیه یادگیری و توانایی یادگیری کشور ها و جوامع است

استاد دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی من باب بحث بیماری هلندی گفت:در ادبیات جدید توسعه بیان می شود که باید به جای مبحث نفرین منابع و یا بیماری هلندی از مفهوم شکست سیاست های اقتصادی سخن به میان آورد.این نکته موقعی مطرح شد که دیده شده بعضی از کشور ها با وجود منابع نقتی توانسته اند با اجرای سیاست های موفق اقتصادی به سطح بسیار قابل قبولی از رفاه برسند.در واقع می توان گفت سیاست گذاری اقتصادی یکی از کانون های مهم توضیح دهنده موفقیت و یا عدم موفقیت کشور ها بوده است.

مومنی با اشاره به استدلال های موافقین هدفمندی یارانه ها افزود:در بحث هدفمندی مرحله اول باید آرای موافقین و مخالفین این طرح را بررسی کنیم.موافقین اجرای این طرح بحث خود را در دو بخش ارائه می کردند:اولا این که این کار باعث افزایش کارایی می شود،در این باره استدلال می کردند که با دادن یارانه به بخش هایی از اقتصاد باعث اختلال در سیستم قیمتی کشور می شود.لذا باید از دست کاری قیمت های بازار با پرداخت یارانه جلوگیری کرد.دوما مطرح کردن موضوع عدالت،در این باره هم استدلال می کردندکه دولت یک یارانه چشم بسته در زمینه حامل های انرژی می دهد و خود این توزیع نامتقارنی ایجاد می کند یعنی آنهایی که برخوردار تر هستند بهره بیشتری می برند و آنهایی که امکانات کمتری در اختیار دارند  بهره کمتری می برند.

فرشاد مومنی در خصوص استدلال های مخالفین این طرح عنوان کرد:افرادی که در موضع انتقاد نسبت به این طرح قرار داشتند عنوان می کردند که اجازه آزادنه فعالیت به نیرو های بازار مستلزم این است که مجموعه ای از تمهیدات فراهم شده باشد.راهبرد دستکاری قیمت های یک راهبرد تک سبب بینانه و انتزاعی است.بازار در حالی که خود یک نهاد اقتصادی خیلی مهم است به صورت مستقل از سایر وجوه حیات جمعی کار نمی کند.در واقع بازار ها باید به وسیله نهاد های پشتیبان بازار حمایت و هدایت شود.و اگر نهاد های پشتیبان بازار خوب عمل نکند سپردن اقتصاد به نهاد بازار فجایعی را به بار می آورد.در بحث عدالت هم این که فرض کنیم با یک دست کاری قیمتی می توان به تمام وجوه عدالت اجتماعی دست پیدا کرد،یک فرض نادرست و به شدت سهل انگارانه می باشد.دلیل نادرستی این استدال که با دست کاری قیمت های حامل انرژی می توان به مبحث عدالت اقتصادی کمک کرد،این است که این سیاست تورم زا ست،و یک سیاست تورم زا نمی تواند به عدالت اجتماعی و اقتصادی کمک کند.در واقع اینجا نقض غرض می شود.

دکتر مومنی با اشاره به تنها دلیل اجرایی کردن این طرح هم در دولت قبل و هم در دولت فعلی گفت:منتقدین دولت مطرح می کردند که دولت فقط و فقط برای بحث کسری بودجه خود دست انجام این طرح زده است و عنوان می کردند که با افزایش قیمت حامل های انرژی نتنها به این هدف خواهید رسید بلکه اوضاع کسری بودجه خود را وخیم تر می کنید.یکی از پیامد های این طرح چه در مرحله اول و چه در مرحله دوم که در حال انجام است این بود(وخواهد بود) که چون خود دولت بزرگترین مصرف کننده در کشور است لذا سیاست های تورم زا بیشتر از بروی افزایش هزنیه های خود دولت اثر دارد.

استاد اقتصاد توسعه دانشگاه علامه با افزایش هزینه های اجرای سیاست های تورم زا افزود:نکته  بعدی در تحمیل سیاست های تورم زا در اقتصاد این است که این سیاست ها علاوه بر افزایش هزینه های جاری دولت ها،افزایش در فساد اداری را نیز شامل می شود و این افزایش در این نوع هزینه ها باعث افزایش هزینه های اجتماعی کشور می شود.

مومنی با اشاره به این که دولت فعلی فقط می خواهد شیب خطای خود را کاهش دهد بیان داشت:دولت جدید با نقد سیاست های اقتصادی دولت قبل توانست اعتماد اکثریت جلب کند.در اینجا یک سوالی مطرح می شود و آن این که وقتی ما یک خطایی را بپذیری آیا در انجام آن وقتی شیب آن را کمتر بکنیم آیا در اصل آن تغییری رخ می دهد؟بنده تا کنون نتوانستم همین پیام که کمتر بودن شیب سیاست های شوک درمانی در اصل خطا تاثیری ندارد به دولت جدید انتقال دهم.به طور مثال دولت گرامی مدام پیام می داد که ما تا پایان سال 92 دست به حامل های انرژی نمی زنیم.سوال این جاست اگر این کار تا پایان 92 اشتباه باشد،آیا در سال بعد از آن درست خواهد بود؟اگر دست است وقت تلف نکنید و انجام بدهید و اگر اشتباه است هر زمانی اجرا شود اشتباه است؟

فرشاد مومنی با اشاره به استدلال های مطرح شده در این دولت گفت:در همین زمینه مشاور اقتصادی رییس جمهور با حضور در تلوزیون برای توجیه افزایش حامل های انرژی افزودند:با وجود شرایط تورم رکودی کشور افزایش این حامل ها برای نیه تولیدی کشور کار اشتباهی است.منتهی دو منطق قوی به ما این الزام را می دهد که دست به این اقدام بزنیم و آن هم این که اولا بحث آلودگی شهر هاست و دوما بحث کسری بودجه شدید دولت.در این زمینه باید گفت دولت قبلی با افزایش قیمت ها نتوانست هیچ تاثیری بر میزان کاهش آلودگی بگذارد.حال این دولت با چه طرفندی می خواهد این معضل را حل نماید.متاسفانه استدلال های این بخض بسیار سست و غیر کارشناسانه است.در خصوص معضل کسری بودجه هم باید گفت ما با توضیح این نکته که این کار به علت افزایش انواع هزینه های دولت نتنها جبران می شود بلکه به شدت باعث افزایش کسری می شود،سعی کردیم که این استدلال دولت فعلی را هم رد کنیم.

مومنی با عنوان کردن این نکته که با سیاست های تورم زا نمی شود تورم را حل کرد عنوان کرد:متاسفانه ما باز شاهد همان استدلال های سست و غیر کارشناسانه  ای که در دولت قبل مطرح می شد به شکل دیگر از سوی این دولت هستیم.به طور مثال دولت قبل با سیاست های تورم زا می خواست اجرای عدالت اجتماعی کند و دولت فعلی هم با سیاست های تورم زا می خواهد کنترل تورم کند.

استاد اقتصاد ایران در باره نبود هدف مشخص در این طرح گفت:در خصوص مفهوم هدفمندی یارانه ها باید عرض کنم که دولت فعلی و همچنین دولت قبلی می خواهند یارانه را هدفمند کنند در حالی که گروه های هدف خود را نمی شناسند.

وی در ادامه افزود:در مورد عدم انصراف مردم از یارانه هم نکانی وجود دارد که به نظر می رسد باید این مجموع نکات به دولت فعلی انتقال داده شود.به نطر من 8 درس بزرگ از تحلیل این اقدام وجود دارد که در آینده آن را مطرح خواهم کرد.

مومنی با اشاره به بنیه تولید کشور عنوان کرد:در آخر هم باید به این نکته اشاره کنم که اساس تحول های اجتماعی بنیه تولیدی کشور است.که می توان اثر سیاست های تورم زای شوک درمانی بر روی فعالیت تولیدی را به عنوان یک موضوع بسیار مهم به نقد بررسی گذاشت.در همین زمینه هم کتاب جهانی سازی و مسائل آن از استیگلیتز بسیار حائز اهمیت است.در این کتاب به تجربه هایی اشاره شده است که با اتخاذ سیاست های شوک درمانی در سراسر جهان چه تاثیراتی بر روی بنبه تولید کشور ها گذاشته شده است.

دکتر مومنی در انتها با نقش دانشگاه در تحقق اهداف اقتصادی بیان داشت:در باب این که نقش دانشگاهیان و دانشجویان در حل این نوع مسائل کشور باید عرض کنم که وقتی دانشگاه دانشجویان ضعیف بار بیاورد همین دانشجویان در مسند قدرت که قرار بگیرند توصیه های ضعیف و اشتباه از جمله شوک درمانی را به اقتصاد کشور تحمیل می کنند

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب