اقتصاد دانان ایرانی و هدفمندی یارانه ها | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
معرفی کتاب:مدلی برای آینده‌ی اقتصاد ایران

اقتصاد دانان ایرانی و هدفمندی یارانه ها

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۵:۳۲ ۱۳۹۳/۰۲/۳

اخیراً کتابی با محوریت بحث هدفمندی یارانه‌ها با عنوان «مدلی برای آینده‌ی اقتصاد ایران» منتشر شده است که نظرات 48 اقتصاددان برجسته‌ی کشور درباره‌ی آینده‌ی هدفمندی یارانه‌ها مورد مطالعه قرار گرفته است.

اخیراً کتابی با محوریت بحث هدفمندی یارانه‌ها با عنوان «مدلی برای آینده‌ی اقتصاد ایران» منتشر شده است که نظرات 48 اقتصاددان برجسته‌ی کشور درباره‌ی آینده‌ی هدفمندی یارانه‌ها مورد مطالعه قرار گرفته است.

شایان ذکر است از نکات قابل توجه کتاب مذکور این است که اقتصاددانان با طیف‌های مختلف فکری اقتصادی نظرات خود را پیرامون هدفمندی یارانه‌ها ارائه دادند که می‌توان این مسئله را از نکات مثبت این کتاب دانست.

 این کتاب به 17 سؤال مهم درباره‌ی آینده‌ی هدفمندی یارانه‌ها پاسخ داده است. از آسیب‌شناسی فاز اول و درس‌هایی که می‌توان از فاز اول برای اجرای گام دوم گرفت تا پیش‌بینی متغیرهایی اقتصاد ایران با اجرای فاز دوم و سناریوهای تورمی و…

این کتاب که به همت مهدی مهرپور تدوین و گردآوری شده، مجموعه‌ی کامل و منسجمی است که می‌تواند برای دولت به‌عنوان یک بسته‌ی جامع علمی مورد توجه و بررسی قرار گیرد. لذا به دولت محترم توصیه می‌کنم حتماً این کتاب را مطالعه نماید و از نظرات جامعی که درباره‌ی هدفمندی یارانه‌ها توسط اقتصاددان برجسته‌ی کشور اشاره شده است استفاده کند.

 گفتنی است در این کتاب، 48 اقتصاددان برجسته‌ی کشور به این 17 سؤال مهم درباره‌ی هدفمندی یارانه‌ها به‌صورت مفصل و یکسان پاسخ داده‌اند. این کتاب دارای 17 فصل بوده و هر سؤال به‌صورت جداگانه آمده است.

1_ آیا شیوه‌ی کنونی هدفمند کردن یارانه‌ها را قبول دارید؟ چرا؟ فکر می‌کنید بهترین روش اجرای هدفمند شدن یارانه‌ها در شرایط کنونی و در سال 89 چه بود؟ اگر شما در سال 89 رئیس‌جمهور بودید، هدفمندی را چگونه و از کجا آغاز می‌کردید؟

2_ پرداخت نقدی یارانه‌ها را عادلانه و منطقی می‌دانید؟ لطفاً کمی هم درباره‌ی رابطه‌ی یارانه‌ی نقدی و عدالت توضیح دهید؟ (پرداخت یارانه‌ی نقدی به چه میزان جامعه را به عدالت نزدیک کرده است؟)

3_ دولت قرار است فاز دوم را تا پایان سال 92 مسکوت بگذارد. فکر می‌کنید چه زمانی برای اجرای فاز دوم هدفمندی مناسب است؟ اجرای فازهای بعدی چه پیش‌شرط‌هایی می‌خواهد؟ آیا اجرای فاز دوم در شرایط تحریم امکان‌پذیر است؟ لطفاً تشریح کنید.

4_ اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها چه تأثیری بر مسکن، نظام بانکی، بازار سرمایه، تجارت خارجی و تولید (صنعت و کشاورزی) خواهد داشت؟ لطفاً برای هریک از موارد مفصل توضیح دهید.

 5_ مهم‌ترین دلیل دولت برای تغییر شیوه‌ی هدفمندی چیست؟ راهکارهای کوتاه‌مدت (مسکن‌وار)، میان‌مدت و بلندمدت را چه می‌دانید؟

6_ مسئولان دولتی در ماه‌های اخیر، بارها اذعان کرده‌اند که دیگر نمی‌توانند با روش‌های کنونی هدفمندی را ادامه دهند. لذا باید شیوه‌ی اجرای هدفمندی تغییر کند. حضرت‌عالی چه شیوه‌ای را برای ادامه‌ی هدفمندی مناسب می‌دانید؟

7_ یکی از شیوه‌هایی که برخی از کارشناسان و خود دولتی‌ها برای ادامه‌ی هدفمندی پیشنهاد داده‌اند کاهش تعداد یارانه‌بگیران است. چطور می‌شود با کمترین هزینه‌ی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تعداد یارانه‌بگیران را کاهش داد؟ با چه روش‌هایی؟

8_ به نظر شما، مهم‌ترین ملاک برای شناسایی افراد چه باید باشد؟ برخی کارشناسان درآمد‌ها را مهم‌ترین ملاک برای شناسایی می‌دانند و برخی دیگر نیز هزینه‌ها را؟ نظر شما چیست؟ چگونه باید درآمدها و هزینه‌های یک فرد و خانوار را شناسایی کرد؟

9_ تجربه‌ی کشورهای اروپایی در این‌باره چیست؟ مثال بیاورید؟

10_ روش‌های تشویقی برای انصراف داوطلبانه‌ی مردم از یارانه‌ی نقدی چیست؟

11_ پیامدهای اجتماعی-سیاسی حذف یارانه‌ی نقدی را تشریح کنید؟ (مخاطرات تغییر در شیوه‌ی کنونی هدفمندی)

12_ پیامدهای اجتماعی-سیاسی کاهش تعداد یارانه‌بگیران را تشریح کنید؟

13_ به نظر شما، نهادهای درگیر در طرح شناسایی افراد فقیر از ثروتمند کدام نهادها و سازمان‌ها باید باشند؟ آیا در کشورهای دیگر، مرکز آمار این کشورها اطلاعات اقتصادی خانوارها را دریافت و استخراج می‌کنند؟ اطلاعات حقوقی-مالیاتی و… مردم چگونه باید استخراج شود؟

14_ در گذشته برای بسیاری از مردم پرداخت نقدی یارانه‌ها از لحاظ ارزش اهمیت زیادی داشت، اما الآن با کاهش قدرت خرید مردم و تغییرات گسترده در حوزه‌ی افزایش سطح عمومی قیمت‌ها، مبلغ یارانه‌ی نقدی ارزش واقعی خود را از دست داده است. لطفاً ابتدا بفرمایید آیا سیاست‌های بازتوزیعی اثربخشی خود را از دست داده است؟ ثانیاً در صورت امکان 45 هزار تومان سال 89 را با رقم مذکور در سال 92 و 93 مقایسه کنید.

15_ تأثیر افزایش قیمت حامل‌های انرژی و اجرای گام دوم هدفمندی بر بنگاه‌های تولیدی و صنعت را تشریح کنید. تولید در فاز دوم چگونه باید حمایت شود؟ پیشنهاد شما برای کمک به بخش تولید در فاز دوم چیست؟ واحدهای تولیدی چگونه باید کمک شوند؟

16_ بررسی تورم هدفمندی از ابتدای آغاز طرح تاکنون چقدر بوده است؟ و پیش‌بینی می‌کنید در صورت اجرای فاز دوم هدفمندی، تورم چقدر افزایش یابد؟ سناریوهای احتمالی تورم را در صورت اجرای فاز دوم تشریح کنید.

17_ نظرتان درباره‌ی بن کالایی به جای یارانه‌ی نقدی چیست؟

همچنین لازم به یادآوری است در این کتاب، اقتصاددان بسیار بزرگی نتایج و حاصل مطالعات خود را درباره‌ی هدفمندی یارانه‌ها ارائه کرده‌اند که اغلب آن‌ها روزگاری یا در یک سمت مربوطه به این کتاب بوده‌اند و یا در حوزه‌ی بخش عمومی مطالعات گسترده‌ای داشته‌اند. از این‌ رو، می‌توان نتیجه گرفت کتاب مذکور به‌عنوان یک کتاب کامل و جامع در حوزه‌ی یارانه‌ها به علاقه‌مندان (مدیران دولتی و دانشجویان رشته‌ی اقتصاد و محققین در حوزه‌ی اقتصاد بخش عمومی) توصیه می‌شود. این کتاب در 474 صفحه به همت انتشارات نور علم منتشر شده است.

اسامی 48 اقتصاددانی که در این کتاب درباره‌ی هدفمندی یارانه‌ها سخن گفته‌اند:

ردیف
نام استاد
سمت
1
ابراهیم شیبانی
دکترای اقتصاد، رئیس سابق بانک مرکزی
2
محمدجواد ایروانی
دکترای اقتصاد، وزیر سابق اقتصاد
3
محسن رضایی
دکترای اقتصاد، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام
4
اکبر کمیجانی
دکترای اقتصاد، قائم مقام بانک مرکزی
5
حسین صمصامی
دکترای اقتصاد، سرپرست وزارت اقتصاد در دولت نهم
6
عباسعلی ابونوری
دکترای اقتصاد، رئیس دانشکده‌ی اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد واحد تهران
7
حمید شهرستانی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت علمی دانشگاه اوهایوی آمریکا
8
رویا طباطبایی یزدی
دکترای اقتصاد، مدیر گروه شاخص‌سازی و آینده‌پژوهی مرکز تحقیقات استراتژیک
9
مرتضی افقه
دکترای اقتصاد، رئیس دانشکده‌ی اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز
10
مسعود نیلی
دکترای اقتصاد، مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور
11
بیژن صفوی
دکترای اقتصاد، رئیس سابق پژوهشکده‌ی وزارت اقتصاد و دارایی
12
فرهاد دژپسند
دکترای اقتصاد، معاون بودجه‌ی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور
13
لطفعلی بخشی
دکتری اقتصاد، عضو شورای مشورتی طرح تحول اقتصادی
14
حمید زمان‌زاده
دکترای اقتصاد، عضو هیئت علمی پژوهشکده‌ی پولی‌بانکی بانک مرکزی
15
حسن خوشپور
دکترای اقتصاد، عضو انجمن خبرگان برنامه‌ریزی کشور
16
علیرضا زاهدیان
دکترای آمار، رئیس پژوهشکده‌ی آمار و مشاور سازمان هدفمندی یارانه‌ها
17
حجت‌الله عبدالملکی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشکده‌ی اقتصاد امام صادق (ع)
18
محمد جلیلی
دکترای مدیریت مالی، مدیرعامل رتبه‌بندی و اعتبارسنجی مشتریان نظام بانکی
19
محمدجواد محقق‌نیا
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌مدیره‌ی بانک رفاه
20
عبدالمجید شیخی
دکترای اقتصاد، مشاور سابق وزیر جهاد کشاورزی
21
وحید شقاقی شهری
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم اقتصادی
22
ساسان شاه‌ویسی
دکترای اقتصاد و مدیریت، مدیر پژوهشگاه مطالعات راهبردی اقتصاد دانشگاه تهران
23
حسین راغفر
دکترای اقتصاد، مشاور وزیر رفاه
24
فرشاد مؤمنی
دکترای اقتصاد، رئیس مؤسسه‌ی دین و اقتصاد
25
سعید راسخی
دکترای اقتصاد، معاون پژوهشی دانشگاه مازندران
26
ابوالقاسم جمشیدی
دکترای اقتصاد، مدیرعامل سابق بانک سپه
27
مهدی طغیانی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه امام صادق
28
کوروش پرویزیان
دکترای مدیریت و اقتصاد، عضو شورای پول و اعتبار
29
رسول بخشی دستجردی
دکترای اقتصاد، رئیس سابق دانشکده‌ی اقتصاد یزد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه یزد
30
محمدعلی فیض‌پور
دکترای اقتصاد، رئیس سابق دانشکده‌ی اقتصاد یزد
31
محمد‌جواد توکلی
دکترای اقتصاد، عضو کارگروه تدوین برنامه‌ی پنجم توسعه‌ی اقتصادی
32
حیدر مستخدمین حسینی
دکترای اقتصاد، معاون سابق وزیر اقتصاد
33
موسی غنی‌نژاد
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعت نفت
34
آلبرت بغزیان
دکترای اقتصاد، عضو هیئت تجدیدنظر شورای رقابت
35
مرتضی عزتی
دکترای اقتصاد، رئیس پژوهشکده‌ی اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس
36
مرتضی الله‌داد
دکترای اقتصاد، رئیس سابق مؤسسه‌ی عالی بانک‌داری
37
ایمان باستانی‌فر
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان
38
مهدی عسلی
دکترای اقتصاد، رئیس سابق مؤسسه‌ی مطالعات بین‌المللی انرژی
39
علیرضا گرشاسبی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی
40
زهرا کریمی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه مازندران
41
بهروز هادی زنوز
دکترای اقتصاد، مشاور وزیر مسکن و اتاق بازرگانی
42
محمدجواد شریف‌زاده
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه امام صادق (ع)
43
محمد نعمتی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه امام صادق (ع)
44
علی دینی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی مؤسسه‌ی مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی
45
لطفعلی بخشی
دکترای اقتصاد، مدیرگروه اقتصاد بازرگانی دانشکده‌ی اقتصاد علامه
46
ابوالقاسم اثنی‌اعشری
دکترای اقتصاد، رئیس سابق دانشکده‌ی اقتصاد مازندران
47
علی ارشدی
دکترای اقتصاد، مدیر امور پژوهشی پژوهشکده‌ی پولی و بانکی بانک مرکزی
48
علیرضا دقیقی اصلی
دکترای اقتصاد، عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب