دیپلماسی اقتصادی و اصلاح ساختارهای داخلی اقتصاد | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
وبلاگ آب آتشگون/حمید رضا عظیمی نیا

دیپلماسی اقتصادی و اصلاح ساختارهای داخلی اقتصاد

منبع: وبلاگ آب آتشگون

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۹:۱۰ ۱۳۹۲/۱۲/۱۸

وضعیت نامطلوب شاخص های فوق عمدتا به ساختار اداری پوسیده ی دولت ، و حضور اختاپوسی دولت در اقتصاد بر می گردد!!!

از موضوعات داغ روزهای انتخابات که همچنان بر زبان ها می گردد ، مفهوم دیپلماسی اقتصادی است که نامزد های روز های رقابت و در حال حاضر رییس جمهور منتخب از آن در بیاناتشان استفاده می کنند و آن را راه حلی بر معضلات امروز می دانند . چندی پیش مقاله ای خواندم به نام “دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران ؛ زمینه ها و چالش ها” از دکتر سید جلال دهقانی فیروز آبادی (رییس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی) و آقای مختار صالحی (دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی). مقاله ی مزبور در فصلنامه ی پژوهش های اقتصادی ایران دانشکده ی اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی منتشر شده است. با توجه به اینکه مبحث دیپلماسی اقتصادی این روزها بر سر زبان هاست ، مفید دانستم با استفاده از مقاله ی فوق الذکر مطلبی را بنویسم.

نکته ی اولی که در ابتدا باید بدان توجه کرد ، این است که نباید مفهوم دیپلماسی اقتصادی با دیپلماسی بازرگانی خلط شود ، اینکه دستگاه دیپلماسی فعالانه در جذب سرمایه گذاری خارجی ، انتقال تکنولوژی ها به داخل کشور ، صادرات خدمات اقتصادی و… تلاش کند ، ذیل دیپلماسی بازرگانی تعریف می شود ، و دیپلماسی بازرگانی خود یکی از زیر مجموعه های دیپلماسی اقتصادی است.

بطور کلی دیپلماسی اقتصادی ، روابط دوسویه اقتصاد و سیاست را بررسی می کند ، و این بدین معنی نیست که همیشه سیاست در خدمت اقتصاد قرار بگیرد، اتفاقا در چالش تقابل سیاست و اقتصاد (که از چالش های مهم دیپلماسی اقتصادی است) در بسیاری از مواقع کفه به طرف سیاست سنگین می شود و اقتصاد در خدمت سیاست قرار می گیرد ، مانند تحریم هایی که امروز علیه کشورمان وضع شده است(این مثال در مقاله نیست) تحریم هایی که باعث تعطیلی حدود 70 پالایشگاه در اروپا شده است ، با لغو قرار داد های نفتی بین ایران و شرکت های اروپایی ، آن شرکت ها هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ وجهه و اعتبار لطمه دیده اند ، بسیاری از شرکت های اروپایی مانند پژو در این تحریم ها متضرر شده اند (آن هم در این شرایط بحرانی اروپا) ، اقتصاد های بحرانی یونان و اسپانیا که به نفت ایران احتیاج دارند در تنگنا قرار گرفته اند و… روشن است که در این تحریم ها اقتصاد غرب ضرر کرده ولی آن ها این تحریم ها را برای حفظ موضع سیاسی شان وضع می کنند ، و در حقیقت اقتصاد را قربانی سیاست می کنند.

پویایی دیپلماسی اقتصادی یک کشور با پنج شاخص جهانی شدن اقتصاد سنجیده می شود ، که آن ها عبارت اند  از : آزادی اقتصادی ، خصوصی سازی ، رقابت پذیری ، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و گسترش تکنولوژی های ارتباطی و اطلاعاتی. هر کدام از پنج شاخص به بیش از ده شاخص فرعی تقسیم می شود ، یعنی برای بررسی وضعیت دیپلماسی اقتصادی یک کشور حدود پنجاه شاخص مطالعه می شود و برای بهبود دیپلماسی اقتصادی ، باید برای پنجاه شاخص برنامه ریزی کرد. متاسفانه کشور ما در اغلب این شاخص ها وضعیت نامطلوبی دارد و از بسیاری از کشور های منطقه حتی لبنان هم عقب تر است.

نکته ی جالب توجه این است که وضعیت تاسف بار این شاخص ها به دستگاه دیپلماسی ریطی ندارد!!! وضعیت نامطلوب شاخص های فوق عمدتا به ساختار اداری پوسیده ی دولت ، و حضور اختاپوسی دولت در اقتصاد بر می گردد!!! یعنی برای بهبود دیپلماسی اقتصادی کشور ، ما باید نظام اداری را تصحیح کرده ، اصل 44 را به صورت درست اجرا کنیم و حضور دولت در اقتصاد را کاهش دهیم. بدون توجه به وضعیت داخل ، اجرای سیاست های تقلیدی دیپلماسی اقتصادی وضعیت را از امروز بدتر خواهد کرد و تجربه ی ناکام بسیاری از کشور ها در جذب سرمایه گذاری خارجی که به وابستگی آن کشور ها انجامید و همچنین تجربه ی تلخ انتقال تکنولوژی به بسیاری از کشور های جهان سوم که به ورشکستگی و افزایش فقر و بدهی در آن کشور ها انجامید ، تکرار خواهد شد.

*توسعه در تمام شاخص های جهانی شدن اقتصاد با اندیشه ی انقلاب اسلامی تناسب ندارد ، مثلا اینکه ما تمام هم و غم خود را بر جذب سرمایه گذاری خارجی بگذاریم با روحیه ی استقلال طلبانه ی انقلاب هم خوانی ندارد و ممکن است به وابستگی اقتصادی کشور منجر شود. همچنان که کشورهای غرب یا همین حربه امتیازات زیادی از بسیاری از کشور ها گرفته اند. مثلا همین امر باعث وابستگی نسبی مصر به عربستان شده است.

**آقای واعظی (معاون سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت و مشاور آقای روحانی) در برنامه ی دیشب دیروز امروز فردا گفت : تا الان اقتصاد قربانی سیاست بوده است ، حال وقتش است که سیاست را قربانی اقتصاد بکنیم.

امیدوارم که من منظورشان را درست نفهمیده باشم.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب