Warning: Parameter 2 to __search_by_title_only() expected to be a reference, value given in /home/oldmadres/domains/old.madreseeqtesad.ir/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 298
ما پیامبران را فرستادیم تا مردمان همه در"منهای فقر"زندگی کنند | مدرسه اقتصاد

Warning: Parameter 2 to __search_by_title_only() expected to be a reference, value given in /home/oldmadres/domains/old.madreseeqtesad.ir/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 298

ترجمه


Warning: Parameter 2 to __search_by_title_only() expected to be a reference, value given in /home/oldmadres/domains/old.madreseeqtesad.ir/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 298

پاتوق دانشجو


Warning: Parameter 2 to __search_by_title_only() expected to be a reference, value given in /home/oldmadres/domains/old.madreseeqtesad.ir/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 298

جزوات


Warning: Parameter 2 to __search_by_title_only() expected to be a reference, value given in /home/oldmadres/domains/old.madreseeqtesad.ir/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 298
boxweb
معرفی و گذری بر منهای فقر

ما پیامبران را فرستادیم تا مردمان همه در”منهای فقر”زندگی کنند

گروه پرونده کتاب سایت مدرسه اقتصاد

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۲:۵۹ ۱۳۹۲/۱۲/۷

روی جلد کتاب های حکیمی که همیشه سفید و درخشنده بوده است، اینبار رنگ و بوی سیاهی فقر به خود گرفته است. گویا طرح جلد چرک منهای فقر نیز می خواهد تیرگی فقر را نشان دهد.

 كتاب «منهای فقر» برگرفته‌هايی از مجموعه آثار علامه محمدرضا حكيمی، به همت مرتضی كيا، در 12 فصل و با عناوين اسلام و جامعه منهای فقر، اسلام و جامعه منهای تكثر و اسراف، اسلام و هشدار در آخرالزمان، اسلام و حدود مال مشروع، اسلام و تعاليم دين از زبان بزرگان در باب اموال، جنگ فقر و غنا، زكات باطنی، امكانات محرومين، ارتفاعات نهج‌البلاغه، كاربزرگ و انفاق و ادای حق مال و ثروت از سوی انتشارات علمی و فرهنگی الحياة منتشر شده است.

محمد رضا حکیمی  که قبل از شروع نهضت اسلامی در سال  ۱۳۴۲، با تشکیل جلساتی هفتگی در مشهد با عنوان «الغدیر»، به تبیین  ویژگی های «حکومت عادل» می پرداخت؛  بعد از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به رهبری  امام خمینی نیز، از معرفی و تبلیغ  ایشان از جمله در بین نخبگان حوزوی  مشهد دریغ نورزید؛ تا جایی که حکیمی  اولین فردی بود که در کتابش به نام «سرود جهش ها» (۱۳۴۳ش) تعبیر «امام» را برای تثبیت جایگاه بی نظیر امام خمینی در رهبری نهضت بکار برد؛ و این اقدام سال ها قبل تر از آن زمانی است که روی منابر و در اعلامیه های انقلابیون استفاده از تعبیر «امام خمینی» مرسوم گشت. این کتاب و بعضی دیگر آثار او بعد ها در میان انقلابیون دست بدست می گردید تا جایی که بعضی از زندانیان سیاسی، دهه محرم خود را در زندان با بازخوانی آن سپری می کردند. علاوه بر نگاشتن انقلابی ترین کتاب های شیعی، او در فاصله بین خرداد ۱۳۴۲ تا بهمن ۱۳۵۷ چندین نوبت و در جاهای مختلف در کشور مورد بازپرسی و بازداشت و حبس قرار گرفت.cf0b7052942266b598e7013c337245c1_XL

«سپس…در سال ۱۳۵۷، در شرف پیروزی انقلاب، که برخی گروه ها میخواستند انقلاب را به خود نسبت دهند، و به نام خود کنند»، وی کتاب «تفسیر آفتاب» را نوشت (و تا کنون چنین کتابی درباره انقلاب و مبادی و مقاصد آن نوشته نشده است) و باید های انقلاب را شرح داده…

«انقلابی ترین بوده ایم و هستیم!»

اکنون و در سن ۷۶ سالگی  نیز این پیرمرد انقلابی دوران  ما «حبیب بن مظاهر»‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌وار دوباره از انقلاب و مبارزه و قیام دم زده ماست، انقلاب علیه فقر: «انقلابی ترین فریادگران تاریخ انسان، و قاطع ترین مدافعان حقوق خلق های محروم و مظلوم، پیامبران بوده اند… قرآن کریم می فرماید ما پیامبران را فرستادیم، به همراه شواهدی روشن، و با کتاب و معیار، تا مردم همه در «منهای فقر» زندگی کنند: «لیقوم الناس بالقسط»؛ یعنی: زندگی کردن مردم –همه مردم- به شکلی عادلانه باشد، و محروم نیازمندی باقی نماند… اگر چنین نشود، یعنی هدف قرآن کریم تحقق نیابد، از حقوق خلق دفاع نشده است، و انقلابی دینی و قرآنی و اسلامی اتفاق نیفتاده است. هیچ کس و هیچ مقام نمی تواند با گفتن جملاتی انشایی ایجاد واقعیت کند…»

«فیلسوف عدالت» در تعریف  عدالت به طور قاطع می گوید: «عدالت –در تعریف ائمه طاهرین (ع)- یعنی: رفع فقر و هرگونه نیاز، از همه جامعه… جز این هرچه باشد عدالت نیست.»

در بخشی از کتاب، حکیمی در انذاری به عالمان می گوید:  «عالم راستین باید به حاکمان و حاکمیت های مدعی، به سختی هشدار دهد، و با فاصله های مالی و معیشتی و اختلاس های نجومی (که با خبران از احوال جامعه و مردم می دانند که سر از فوق جهنم در آورده است)، بجنگد، و «جنگ فقر و غنا» را که امام خمینی مطرح کردند زنده کند…»

پشت جلد «منهای فقر» چنین آمده است: «اگر انقلاب ها برای بر انداختن ریشه ظلم است، باید گام نخستین، و نخستین گام، در جهت بر طرف کردن ظلم، از مظلوم ترین ها باشد، یعنی: محرومان… و گرنه قیام هایی خواهد بود در جهت جابجایی قدرت و ثروت، نه بیشتر…»

حکیمی در این کتاب بیشتر  از همه از آرمان جامعه منهای  فقر نوشته است و به احادیث معتبر  در این زمینه رجوع کرده است. و سپس  از کلام بزرگان تشیع نیز درباره مبارزه با فقر و تکاثر سخنانی آورده  است.

عناوین بخش های  دوازده گانه «منهای فقر» بدین شرح است:

۱- اسلام و جامعه  منهای فقر
۲- اسلام و جامعه  منهای تکاثر و اسراف
۳- اسلام و هشدار  در آخر الزمان
۴- اسلام و حدود مال  مشروع
۵- اسلام و تعالیم دین از زبان بزرگان (درباره مال بسیار، و حضور فقر در جامعه)
۶- «جنگ فقر و غنا»
۷- امکانات محرومین
۸- زکات باطنی
۹- ارتفاعات «نهج البلاغه»
۱۰- کار بزرگ
۱۱- انفاق و ادای حق مال و ثروت
۱۲- پیامبر اکرم «ص»  و ائمه طاهرین «ع» را خوشحال کنید

كتاب حاضر، مجموعه‌ای از كتب تاليف شده از علامه حكيمی در خصوص موضوعات اقتصادی در اسلام و نحوه مواجهه پيشوايان دينی با موضوع فقر است، بر اين اساس عنوان هرفصل از اين كتاب، نام يكی از كتب تاليف شده توسط علامه حكيمی است كه در هرفصل خلاصه‌ای از آن بسته به موضوع مورد بحث مطرح شده است.

 يكی از جذاب‌ترين فصول اين كتاب مبحث زكات باطنی است كه در آن از زكات باطنی با اين تعبير ياد می‌شود: «زكاتی فراگير كه برای رفع فقر و محروميت به اموال توانگران تعلق می‌گيرد و از نظر مقدار، زمان و شرايط با زكات مصطلح متفاوت است». انتخاب چنين نامی ريشه در ماهيت، شرايط و نوع پرداخت اين حق مالی دارد؛ چه بر خلاف زكات مصطلح حد نصاب ظاهر و مشخصی ندارد و به ميزان شمار محرومان جامعه و توان مالی پرداخت‌كننده وابسته است.

نويسنده در اين بخش ضرورت پرداختن به زكات باطنی را از اين جهت مهم تلقی می‌كند كه اولاً، زكات باطنی به سبب فراگيری و مشروط نبودن به شرايط زكات مصطلح، نقش مهمی در رفع فقر و محروميت از جامعه و تحقق عدالت اقتصادی و اجتماعی و نيز تكامل روحی پرداخت‌كنندگان دارد. نيك روشن است كه تحقق اين مهم در گام نخست، منوط به تحليل فقهی و بررسی زوايا و احكام آن و سپس نهادينه ساختن آن در جامعه است. اين حق مالی، به ويژه در زمانی كه زكات مصطلح، به سبب محدود بودن منابع يا كوتاهی در پرداخت، پاسخ‌گوی نيازهای محرومان نباشد، اهميت بيشتری می‌يابد.

نكته دوم كه پرداختن به اين مبحث را ضروری جلوه می‌دهد، آيات و روايات متعددی است كه در اين‌باره وجود دارد و البته به نحو احسن در مورد آن‌ها تحقيق و تحليل نشده و حتی گاه برداشت‌های نادرستی را در پی‌داشته است. همچنين علی‌رغم اين كه بررسی فقيهانه در زوايای اين موضوع آثار مثبت علمی و عملی را به دست می‌دهد، بحث زكات باطنی در متون فقهی مغفول مانده است و از اين منظر ضرورت پرداختن به آن محسوس و قابل تامل است.

روی جلد کتاب های  حکیمی که همیشه سفید و درخشنده  بوده است، اینبار رنگ و بوی سیاهی فقر به خود گرفته است. گویا طرح جلد چرک منهای فقر نیز می خواهد تیرگی فقر را نشان دهد.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب