بررسی برخی وجوه تشابه و افتراق میان گفتار اقتصادی محافظه کار در ایران | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
محسن رنانی-محمد مالجو/دومین همایش آموزش و پژوهش اقتصاد در ایران

بررسی برخی وجوه تشابه و افتراق میان گفتار اقتصادی محافظه کار در ایران

سایت مدرسه اقتصاد

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۶:۵۷ ۱۳۹۲/۱۱/۱۱

گفتار اقتصادی نو محافظه کارانه ی رو به رشد، دهه شصت، گفتار اقتصادی غالب دهه هفتاد، و در نهایت، جریانی که برخی نشانه ها در اوایل دهه هشتاد از ظهور آن حکایت می کنند.

موضوع مقاله حاضر عبارت است از بررسی برخی وجوه تشابه و افتراق میان گفتار اقتصادی محافظه کار در ایران دهه های چهل و پنجاه شمسی، گفتار اقتصادی نو محافظه کارانه ی رو به رشد، دهه شصت، گفتار اقتصادی غالب دهه هفتاد، و در نهایت، جریانی که برخی نشانه ها در اوایل دهه هشتاد از ظهور آن حکایت می کنند. از رهگذر این بررسی کوشش می شود برخی از مهمترین رگه های تحول اندیشه ی اقتصادی در ایران چهار دهه ی اخیر استخراج شود.

گفتمان و پارادایم (پندارش) دو اصطلاح نزدیک به هم است که کاربرد گسترده ای در فلسفه علم و نیز جامعه شناسی یافته است. در این نوشته برای بیان مقصود و ارائه دسته بندی از جریان های فکری در اندیشه اقتصادی در ایران از واژه «گفتمان» یا «گفتار اقتصادی» استفاده خواهد شد. زیرا گفتمان در مقاسیه با پندارگان هم دامنه گسترده تری از فضای گفتگو در علوم تجربی مختلف رادربر می گیرد و تنها به ضوابط و قواعد خاص اندیشگی در جامعه علمی و میان عالمان یک علم محدود نمی شود. و هم مؤلفه قدرت لحاظ می کند، ضمن اینکه کاربرد پندارش برای اندیشه اقتصادی در ایران تقریباً خالی از وجه است. زیرا، در گفت و گو از پندارش، بیشتر به خاستگاه های روش شناختی و مبانی فکری که کلیت یک علم بر آن استوار است اشاره  می رود. در حالی که علم اقتصاد در ایران بیشتر جنبه وارداتی دارد و حتی تأملات فکری که در باب اقتصاد ایران نیز انجام می گیرد تا حدود زیادی دارای چارچوب ها و الگوهای تقلیدی است و بنابراین، کاربرد پندارش برای آن مهفوم دقیقی نیست.

«گفتار اقتصادی» عبارت از نظام تاریخ مندی از معانی ومفاهیم اقتصادی است که روش، مضمون، و ایدئولوژی مطالعات اقتصادی را  در جامعه علمی اقتصاد تعیین می بخشد و از این رهگذر، به برخی از گزاره ها مجال طرح می دهد و از طرح برخی دیگر ممانعت به عمل می آورد. در این میان گفتار اقتصادی غالب در هر برهه از زمان همانا منظومه ای است که  معانی و مفاهیم و اندیشه های اقتصادی از سویی، و نهادها و ساختارهای آموزش و پژوهش اقتصادی از دیگر سو که نه فقط صور ذهنی وز بانی بلکه مجموعه ای از ساز و کارها و مناسبات قدرت میان جامعه علمی اقتصاد را نیز دربر می گیرد. از این رهگذر است که «گفتار اقتصادی» سلوک آموزشی و پژوهشی اهل حرفه را متناسب با نوع خاصی از آگاهی اقتصادی شکل می بخشد. در واقع، «گفتار اقتصادی» گویی ترکیبی از نحوه ی تقریر مسائل اقتصادی، نوع روش های مورد استفاده در پژوهش های اقتصادی، گونه ای از روش شناسی اقتصادی، نوعی از ایدئولوژی طبقاتی، و نحوه ی خاصی از تعامل با سایر علوم در فرایندهای آموزش و پژوهش اقتصادی را به سلوک آموزشی و پژوهشی اهل حرفه تجویز می کند. به این اعتبار، گفتار اقتصادی غالب در هر برهه از زمان همواره امکان ظهور ورشد و بالندگی انواع دیگر آگاهی های اقتصادی را محدود می سازد. انواع دیگر آگاهی های اقتصادی ای که از حیث نحوه ی تقریر مسائل، از لحاظ روش های پژوهشی و روش شناسی مورد استفاده به لحاظ ایدئولوژیک، و سرانجام از نظر نحوه یتعامل با سایر علوم با گفتار اقتصادی غالب همخوانی ندارند.

فایل pdf مقاله

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب