فرضیه بازار کارآ؟درباره ی چه چیز صحبت می کنید؟ | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
برنارد گوئیرن/ازگار گان

فرضیه بازار کارآ؟درباره ی چه چیز صحبت می کنید؟

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۲۲:۰۷ ۱۳۹۲/۱۱/۲۵

فرضیه‌ی بازار کارآ در اقتصاد نظری، فرضیه‌ای «همه جا حاضر» است. ایگن فاما در سال 1970 مقاله‌ای را منتشر ساخت که هدف آن تعریف و تبیین این فرضیه بود. اما این هدف محقق نگردید و بابی را برای تفسیرهای گوناگون از این فرضیه باز گذاشت که موجب آشفتگی‌ها و نابسامانی‌های زیادی گردید. از آنجا که کارآیی، […]

فرضیه‌ی بازار کارآ در اقتصاد نظری، فرضیه‌ای «همه جا حاضر» است. ایگن فاما در سال 1970 مقاله‌ای را منتشر ساخت که هدف آن تعریف و تبیین این فرضیه بود. اما این هدف محقق نگردید و بابی را برای تفسیرهای گوناگون از این فرضیه باز گذاشت که موجب آشفتگی‌ها و نابسامانی‌های زیادی گردید. از آنجا که کارآیی، یک پرسش حساس و حیاتی در اقتصادها محسوب می‌گردد، تنها، دلایل ایدئولوژیک می‌تواند توضیح دهد که چرا هنوز اقتصاددانان به ارجاعات [متعدد] به این فرضیه بی‌معنی ادامه می‌دهند.

این مقاله توسط برنارد گوئیرن و ازگار گان به رشته تحریر درآمده و جناب آقای حامد سعیدی صابر آن را ترجمه نموده اند

برنارد گوئیرن (Be rnard Guerrien)اقتصاددان فرانسوی و عضو هیات علمی دانشگاه پاریس است. وی از پیشگامان جنبش پست اوتیسم در فرانسه است. وی مقالات و کتب متعددی به ویژه در زمینه شکست بازار در اقتصاد نئوکلاسیک به جای گذارده است. برخی از این آثار عبارتند از: دائره المعارف تحلیلی اقتصاد و آیا وفاداری به اقتصاد کلان نئوکلاسیک ارزش این همه فلاکت را دارد؟

ازگار گان(Ozgur Gun)عضو هیات علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه رمیس فرانسه است. زمینه مطالعاتی مورد علاقه وی نئومارکسیسم و نیز تاریخ عقاید اقتصادی است. یکی از مطرح‌ترین مقالات گان در زمینه نقد تمایز خرد و کلان بویژه در بخش آموزش اقتصاد سر و صدای زیادی در عرصه آموزش اقتصاد بر پا کرد.

در سال 1978، آرتور جنسن استاد دانشگاه هاروارد در مقاله‌ای مشهور چنین نگاشت:«من معتقدم هیچ پیش فرضی در علم اقتصاد به اندازه‌ی فرضیه بازار کارآ، شواهد تجربی تاییدکننده ندارد»
امروزه احتمالا کمتر کسی با جنسن هم عقیده است. آیا واقعا پس از بحران جهانی سال 2008 کسی هست که بتواند ادعا کند یک مبنای قوی از پیش فرض کارآیی بازار حمایت می‌کند؟ اگر چه در سال‌های اخیرمسائل مالی مهم‌تر و پیچیده‌تر شده‌اند اما نظام اجتماعی در این سال‌ها تغییرات جدی نداشته است. و آیا فروپاشی‌های مالی، رکوردها و بحران‌های اقتصادی، جزء شواهد تجربی به حساب نمی‌آیند و آیا این پدیده‌های منفی قدمتی به اندازه‌ی عمر اقتصاد سرمایه‌داری ندارند؟
البته مطمئنا وی در ذهن خود مجموعه‌ دیگری از شواهد را داشته داشته است. بنابراین پرسش اینجا است که هنگامی جنسن ادعا می‌کند فرضیه بازار کارآ (EMH) دارای مبنای تجربی محکمی است مفهوم دقیق فرضیه کارآیی بازار چیست و کدام نوع داده‌ها برای آزمون این فرضیه مورد استفاده قرار گرفته است؟
پاسخ رایجی که معمولا توسط مقالات و متون درسی به این پرسش داده می‌شود ارجاع به پر ارجاع‌ترین مقاله در اقتصاد مالی است: «بازارهای سرمایه‌ی کارآ، مروری بر نظریه و آثار تجربی، انتشار یافته توسط ایگون فاما در The Journal of Finance» . بنابراین به نظر می‌رسد این فرضیه – لااقل در شکل نهائی آن- در سال 1970 متولد گردید. البته عنوان مقاله‌ی فاما «مروری بر نظریه» است: این بدان معناست که این نظریه قبل از 1970 وجود داشته است. مطابق ویکی پدیا انگلیسی ، فرضیه بازار کارآ بسیار پیش از این، خلق شده است.
فرضیه بازار کارآ نخستین بار توسط یک ریاضیدان فرانسوی به نام لوئیس باچلیر مطرح گردید. وی این اصطلاح را در سال 1900 میلادی در پایان نامه خود به عنوان «نظریه‌ی سفته‌بازی» عنوان نمود.
(http://en.wikipedia.org/wiki/Efficient-market_hypothesis)
و حتی بسیار قبل‌تر از این، مطابق اطلاعات سایت تاریخ فرضیه بازار کارآ این فرضیه تا سال 1565 ردیابی است! در این سایت اطلاعات فراوانی پیرامون این نظریه و روند تکامل آن وجود دارد.
(http://www.e-m-h.org/history.html)
به هر صورت از آنجا که مقاله سال 1970 فاما، در همین سایت هم به عنوان «یک مقاله‌ی مهم تعیین کننده درباره‌ی تعریف این فرضیه» معرفی گردیده است ما به این مقاله توجه ویژه‌ای خواهیم نمود.

پیرامون مقاله تعیین‌کننده فاما درباره‌ی فرضیه بازارهای کارآ
فاما مقاله خود را با فراخوانی مفاهیم «ذخیره سرمایه اقتصاد» و «بازارهای ایدهآل» آغاز می‌کند. مطابق آموزه‌های این مفاهیم، فرآیند تخصیص منابع نتیجه تصمیم‌گیری‌های بنگاه‌ها پیرامون تولید – سرمایه‌گذاری است که مطابق فرضیات، طی آن قیمت‌ها، در هر لحظه به همه اطلاعات موجود در بازار عکس العمل کامل نشان می‌دهند. دقیقا پس از این اشارات به اقتصاد واقعی ، فاما جمله‌ای را که معمولا در تعریف یک بازار کارآمد به کار می‌رود، ذکر می‌کند:
«بازاری که قیمت‌ها در آن در هر لحظه از زمان به اطلاعات موجود عکس العمل نشان دهند «کارآ» نامیده می‌شود.»
اما فاما دقیقتر از پیروانش است، او برخلاف آنها از عبارت «تعریف» یا اصطلاحات هم معنی آن استفاده نمی‌کند. او می‌داند که این جمله که مشتمل بر عبارت نامعلوم و مبهم «عکس العمل کامل» است به سختی می‌تواند به عنوان تعریف شناخته شود. وی این اصطلاح مبهم را با قرار دادن آن در داخل گیومه مورد تاکید قرار می‌دهد.
فاما در طول مقاله‌اش پانزده بار برای این اصطلاح از گیومه استفاده کرده است. او مطمئنا آگاه بوده است چنین جمله مبهمی نمی‌تواند برای آثار تجربی مورد استفاده قرار گیرد:
این عبارتِ تعریفی که در یک بازار کارآ قیمت‌ها به اطلاعات موجود «عکس العمل کاملی» نشان می‌دهند بسیار کلی است و هیچ دلالت تجربی قابل آزمونی ندارد(صفحه 384).
اما فاما نمی‌تواند اجازه دهد که این تعریف، «بسیار کلی» باقی بماند زیرا یکی از وظایف او «مرور آثار تجربی» است. بنابراین او در بخش دوم مقاله‌اش تئوری‌هایی را با «دلالت‌های قابل آزمون» پیشنهاد می‌کند.
عناوین انتخابی فاما برای سه زیر بخش این قسمت بدین قرارند:
1) بازده‌های انتظاری یا مدل‌های «بازی منصفانه»
2) مدل‌های نیمه مارتینگل
3) مدل مشی تصادفی

این عناوین نشان می‌دهد که حداقل سه مدل (یا نظریه‌ی) مختلف می‌تواند در مورد اصطلاح «عکس العمل کامل» مطرح شود . این مدل‌ها در برخی جنبه‌ها با یکدیگر متفاوت هستند. به عنوان نمونه مدل‌های مارتینگل یا نیمه مارتینگل کمتر از مدل‌های مشی تصادفی محدود کننده هستند اما همه آنها بر این موضوع دلالت دارند که اطلاعات گذشته و حال نمی‌تواند برای پیش بینی آینده مورد استفاده قرار گیرند.

به عبارت دیگر، «عکس العمل کامل» در این جا به این معناست که هیچ کس حتی سرمایه گذاران حرفه‌ای نمی‌توانند بازار را مغلوب کنند. اگر در جایی که انتظارات سفته بازی به لحاظ ریاضی صفر باشد این بازارها از الگوی بازی منصفانه پیروی ‌کنند می‌توان گفت بازارهای سرمایه کارآ هستند. (باچیلر)
فرضیه بازی منصفانه دو جنبه دارد: عدم وجود فرصت آربیتراژ و عدم نوسانات قیمتی غیرقابل پیش بینی. آزمون‌های تجربی می‌توانند نشان دهند که آیا فرصت‌های آربیتراژ وجود دارند یا خیر و آیا اطلاعات به دست آمده از داده‌های گذشته در مورد قیمت‌ها می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد تا پیش بینی صحیحی از نوسانات قیمتی ارائه دهند یا خیر. این داده‌ها شامل همبستگی‌های مجموعه‌ای، وابستگی‌های خطی و یا الگوهای پیچیده‌تر داده‌ای هستند.
آلفرد کاولز برخی شواهد تجربی در هواداری از فرضیه بازی منصفانه را ارائه نموده است: او معتقد است سبدهایی که به شکل تصادفی انتخاب می‌شوند و نیز شاخص‌های مدیریت نشده به اندازه‌ی سبدهای پرهزینه مدیریت شده یا حتی بیشتر از آنها، مطلوب هستند. شواهد تجربی پیاپی تا حد قابل توجهی این فرضیه را تایید می‌کنند (برای نمونه این مقاله را ببینید؛2003،Malkiel ).
یادآوری مقاله فاما همواره با مرور موضوع «شواهد تجربی» همراه است. او آزمون‌های مربوط به «ادبیات مشی تصادفی» نظیر وابستگی‌های مجموعه‌ای و تغییرات قیمتی با توزیع نرمال و نیز آزمون‌های مربوط به مدل‌های مارتینگل را بررسی نموده و مورد نقد قرارمی‌دهد.
یکی از مهم‌ترین نتیجه‌گیری های فاما بدین قرار است:
امروزه وزن شواهد تجربی به اندازه‌ی است که اقتصاددانان عموما بر روی این موضوع توافق دارند که وابستگی‌های موجود در مجموعه چرخه‌های تاریخی نمی‌تواند برای پیش بینی آینده مفید واقع گردد (صفحه 399).
بنابراین به جز حضور مداوم واژه «کارائی» در ارتباط با ایده بازی‌های منصفانه، چیز جدیدی در مقاله 1970 یافت نمی‌شود. اما باید دقت داشت که انتخاب این واژه و نیز اصطلاح «بازار کارآ» تصادفی نیست؛ چه اینکه بررسی مقالات فاما نشان می‌دهد که این واژه هم قبل و هم پس از مقاله 1970 وی مورد استفاده قرار گرفته است.

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب