گپُ گفت با اهالی اقتصاد_شماره اول | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
هر هفته با اقتصاددانان

گپُ گفت با اهالی اقتصاد_شماره اول

سایت مدرسه اقتصاد

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۲۲:۴۰ ۱۳۹۲/۱۱/۶

در فضای مجازی هر چه می گردیم کمتر از احوال کسانی که در حوزه اقتصاد فعالیت می کنند مطرح است،لذا برآن شدیم در طرحی نو هر هفته به سراغ چند نفر از فعالین حوزه اقتصاد برویم و از فعالیت های این دوستان با خبر بشویم.

گپُ گفت با اهالی اقتصاد در صدد دارد هر پنجشنبه به سراغ چند نفر از کسانی برود که در فضای رسانه ای کشور کمتر مورد توجه قرار می گیرند

لذا در این قسمت به سراغ سه نفر از  اساتید اقتصاد رفته ایم و از احوال این سه بزرگوار جویا شده ایم

متن پیشرو حاصل این گفت و گو با این عزیزان است

دکتر سمیعی نسب از انتشار چاپ سوم و چهارم کتاب اقتصاد نهادگرا می گوید

دکتر مصطفی سمیعی نسب که در حال حاظر عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق می باشد در این باره گفتند:

aa

“جلد سوم و چهارم اين مجموعه اقتصاد نهادي كه به همت مجموعه نشر دانشگاه امام صادق منتشر مي‌شود. جلد سوم آن تحت عنوان نهادها و توسعه اقتصادي است كه در مرحله آماده‌سازي است و تا قبل از اسفند ماه از زير چاپ بيرون مي‌آيد. جلد چهارم اين مجموعه تحت عنوان نگاهي به رويكردهاي بديل از نهادگرايي تا مكتب اتريش تا قبل از پایان سال منتشر خواهد شد.”

کتاب اقتصاد نهادگرا شامل چهار جلد است که در حال حاظر جلد اول که به اقتصاد نهادگرای قدیم می پردازد و جلد دوم به نهادگرای جدید اشاره دارد منتشر شده است.

دکتر سمیعی نسب که در حال حاظر مسئول اقتصاد مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق(ع) می باشند،در ادامه در مورد روند انتشار این کتاب افزودند” زحمت اصلي و محور كار خود دكتر متوسلي بودند، بنده و يكي ديگر از دوستاني كه در مقطع دکتری دانشجو جناب آقای دکتر بودیم در روند شکل گیری این مجموعه کمک کردیم در واقع آقاي دكتر متوسلي نزديك به يك دهه است كه روي بحث جريانهاي بديل يا به يك معنا هترودوكس اقتصاد متمركز هستند.در این مدت آقای دکتر‌ مقالات پایه ای را که انتخاب می کردند و در كلاسها ارائه می دادند را در این کتاب با یک مقدمه ای بر هر مقاله آورده اند”

دکتر سمیعی نسب در مورد آخرین حوزه فعالیت خود این چنین گفتند:” آخرين حوزه‌اي كه نظر من را جلب کرده است در واقع دو حوزه است در همین   زمینه چندین مقاله مطالعه کرده ام در واقع یکی  بحث مربوط به چگونگي ساخت تئوريهاي اقتصادي و به يك معنا چگونگي ساخت انديشه‌هاي اقتصادي است كه به نظر من جاي تأملات زيادي دارد اين كه يك تئوري اقتصادي چگونه ساخته مي‌شود.و در حال حاظر  يك مقاله‌اي هم در اين حوزه در دست تهيه است که انشالله در آینده منتشر می شود

يك بحث ديگر هم كه من الآن ورود پيدا كردم، بحث حوزه فناوري هاي اجتماعي يا به يك معنا فناوريهاي نرم است. اين فناوريهاي نرم در حوزه اقتصاد خيلي معنا دارد. بنده در اين حوزه هم مشغول مطالعه هستم. البته ابتداي راه هستم. به علت درگيري و مشغله‌هاي علمي و كاري. ولي اين دوتا حوزه حوزه‌هايي هستند كه در ابتداي راه مطالعه و تحقيق هستم.”

دکتر حسینی از تدوین کتابی در حوزه تامین اجتماعی خبر داد

cxc

دکتر سید رضا حسینی که به تازگی از تز دکتری خود دفاع کرده اند در این باره افزودند”در بحث تأمين اجتماعي كار اسلامي خيلي كم است. انگشت‌شمار است. به طور خاص يك كاري هست كه در همين حوزه انجام شده كه بررسيهاي فقهي و قرآن و حديثي راجع به تأمين اجتماعي شده و رويكرد آن هم تأييد تأمين اجتماعي متداول بوده است.”

استاد حوزه و دانشگاه در مورد این کتاب بیان کردند:”كاري كه بنده انجام دادم، در حوزه نظريه‌پردازي اصل تأمين اجتماعي در اسلام است كه نگاه اسلام به تأمين اجتماعي، مباني فكري فلسفي تأمين اجتماعي، اهداف و راهكارهاي رسيدن به اهداف، منابع مالي و شيوه‌هاي مديريت مالي و به طور كلي ارائه يك الگويي مستقل تأسيسي در مقابل الگوهاي متعارف. يعني يك نگاه انتقادي به الگوهاي متعارف داشتيم و سعي كرديم، مبتني بر مباني اسلامي و استفاده از ظرفيتهاي فقه و قرآن و حديث و تحليلهاي تجربي و علمي يك الگوي مستقل تأمين اجتماعي عرضه بكنيم. به نظر من در ادبيات موجود همچين كاري خيلي كم است.قرار است این مجموعه که به عنوان تز دکتری بنده بوده است اوایل سال 93 به عنوان کتابی تحت عنوان تامین اجتماعی در اسلام منتشر شود”

خالق اثر التنمية الاقتصادية (توسعه اقتصادی بر پایه قرآن و حدیث)که بار ها در بیروت تجدید چاپ شده است در ادامه در مورد آخرین حوزه فعالیت شان عنوان کردند:”متأسفانه براي بسياري از درس های رشته اقتصاد اسلامی متن درسي قابل قبولي نداريم. هم براي استادي كه مي‌خواهد درس را ارائه بدهد و هم دانشجو كه يك متن مشخصي دستش باشد، لذا فعلاً موضوعي كه من به دنبالش هستم كه انشاءالله كار بعدي بنده در اين زمينه خواهد بود، تدوين يك كتاب درسي براي اقتصاد خرد اسلامي است.لذا بنده  الآن دارم راجع به اقتصاد خرد مطالعه مي‌كنم در این باره هم به طور خاص سراغ کتب اقتصاد خرد اسلامي که نوشته شده است رفته ام در همین زمینه کتابی هست در دانشگاه امام صادق عليه‌السلام به نام آموزش اقتصاد اسلامي که  آقاي نجات‌الله صديقي و آقاي دكتر شاهرودي آن را ترجمه کرده اند و بنده در حال مطالعه آن هستم.”

سيد عقيل حسینی؛ از دانشگاه امام صادق تا دانشگاه یاسوج

شش

دکتر حسینی عضو هیئت علمی دانشگاه یاسوج در مورد سابقه خود این چنین می گوید: “من ورودی سال 80 دانشگاه امام صادق در رشته اقتصاد بوده ام و در سال 87 در مقطع دکتری با گرایش اقتصاد پولی وارد دانشگاه اصفهان شده ام،در سال جاری از تز خود با عنوان تحلیل اثرات نرخ بهره ی پولی مثبت بر بهینگی و پایداری دفاع کرده و در حال حاضر هم عضو هیئت علمی دانشگاه یاسوج هستم.”

سید عقیل حسینی که به همراه دکتر حسین عیوضلو کتاب فلسفه اقتصاد اسلامي را ترجمه نموده اند،در مورد تدوین آخرین مقاله خود این چنین عنوان داشتند:”بنده اخیرا در حال تدوین مقاله ای راجع به امكان شكل‌گيري دانش اقتصادي در تمدن اسلامي بوده ام كه پرسش اصلي آن اين بود كه چرا در تمدن اسلامي علمي به نام علم اقتصاد شكل نگرفته است و در واقع در صدد آنم که به این پرسش پاسخ بدهم که چرا علم اقتصاد در غرب شكل گرفته نه در جهان اسلام.در پاسخ این پرسش هم به این نکته دست پیدا کرده ام که به دليل غناي فقه در تمدن اسلامي سؤالات اقتصادي‌اي كه در جامعه پیش می آمده ، از طريق فقه پاسخ داده مي‌شده است. به خاطر همين مردم و به ویژه علما نيازي به دستيابي به يك دانش نظري جهت سياست‌گذاريهاي اقتصادي نداشتند.”

استاد اقتصاد داشنگاه یاسوج در خصوص توجه دانشجویان بخصوص مقاطع ارشد و دکتری به مباحث توسعه اقتصادی افزودند:”بنده اخیرا کتابی را مطالعه مي‌كردم، تحت عنوان ما و راه دشوار تجدد. نوشته دكتر داوري اردكاني. به نظر من ضروري است دانشجويان اقتصادي كه هم دغدغه‌هاي ديني دارند و نگران سنت اسلامي هستند، هم دغدغه‌هاي بومي دارند و نگران وضع فعلي كشور هستند،‌ اين كتاب را بخوانند تا با يك ديد باز و يك ديد تاريخي و صحيحي با توسعه مواجهه پيدا كنند و نه صرفاً يك ديدگاه سطحي كه در همين كتابهاي ظاهري اقتصاد توسعه كه همه‌اش هم در غرب نگاشته شده و هيچ كدام از ديدگاههاي بومي و شرقي و ديني به توسعه نپرداخته‌اند، تدوين شده‌اند.”

 دکتر عبدالحميد معرفي؛علم اقتصاد و مسئله شناخت  zdhh

دکتر عبد الحمید معرفی دانش آموخته دانشگاه تهران در مقطع دکتری در این باره عنوان کردند:”كتاب علم اقتصاد و مسئله شناخت در واقع به نقد معرفت شناسي سوبژكتيويستي و روش شناسي اثبات گرايانه حاكم بر پارادايم نئوكلاسيكي علم اقتصاد پرداخته شده است  .هدف اصلي كتاب اين است كه نشان دهد در يك علم اجتماعي مثل علم اقتصاد رويكرد نهادي نقش محوري در فهم عملكرد اقتصادي دارد.اين رويكرد نهادي ما را به معرفت شناسي و روش شناسي خاصي هدايت مي كند كه متفاوت از پارادايم نئوكلاسيكي است.البته اين به معناي نفي رويكرد نئوكلاسيكي نيست بلكه هدف نشان دادن اين نكته است كه رويكرد نئوكلاسيكي بدون در نظر گرفتن نهادها روش ناقصي براي شناخت واقعيت در اختيار ما مي گذارد.

دکتر معرفی که هم اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان می باشند در باره تز دکتری خود این چنین بیان داشتند:“در دوران تحصیل در مقطع دكتري اين سوال براي من مطرح شد كه آيا نظريه ها و روش هاي موجود در علم اقتصاد تابعي از شرايط تاريخي،فرهنگي و اجتماعي حاكم بر يك جامعه است و يا اينكه نظريات جهانشمولي است كه بايد مثل قوانين فيزيك آنرا دربست پذيرفت؟.اگر شق اول درست باشد كه هست در اين صورت علم اقتصاد ظرافت و پيچيدگي خاصي پيدا مي كند و از صرف تكنيك فراتر مي رود.در اين صورت نظريه پردازي يا بومي سازي يك علم با توجه به شرايط فرهنگي و تاريخي اهميت مي يابد و اين يعني ورود به حوزه فلسفه علم اقتصاد.من در تز دكتري به دنبال پاسخ به اين پرسش بودم كه ،اگر ما اقتصاد نئوكلاسيك را به عنوان پارادايم غالب و جريان اصلي علم اقتصاد پيش فرض بگيريم(كاري كه به طور خودآگاه يا ناخودآگاه در تحقيقاتمان انجام مي دهيم.)،تحت چه شرايطي مجاز به اين كار هستيم؟ از چه الگوي روش شناسيي بايد استفاده كنيم؟ آيا روش هايي كه ما در حال حاضر در تحقيقاتمان به كار مي گيريم ،شناخت قابل اتكايي از واقعيت در اختيار ما مي گذارد؟نتيجه نهايي اين شد كه،به دلايل هستي شناختي و معرفت شناختي، روش شناسي هاي اثباتي كه پارادايم غالب در تحقيقات اقتصادي است بايد با يك رويكرد نهادگرايانه تكميل شود.بدون در نظر گرفتن نهادها و صرفا با تكيه بر روش هاي كمّي نمي توان به شناخت درستي از واقعيت دست پيدا كرد.در حالي كه در پارادايم غالب در علم اقتصاد به اين مسئله توجهي نمي شود.هر چند جريانهاي هترودوكس در علم اقتصاد به اين نكات توجه كرده اند ولي آنچه در فضاي آكادميك در ايران جريان دارد همان رويكردهاي نئوكلاسيكي با يك روش شناسي اثباتگرايانه است بدون توجه به زمينه و زمانه ظهور مسايل اقتصادي.”

این استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان و نویسنده مقالاتی همچون “تاسیس علم اقتصاد در ایران:امتناع یا امکان؟” و “اقتصاد اسلامی چگونه امکان پذیر است؟” به عنوان نکته آخر گفتند:”علم اقتصاد در ايران به علم تكنيك هاي اقتصادي فروكاسته شده است.اين در حالي است كه انديشه اقتصادي بايد مقدم بر تكنيك هاي علم اقتصاد باشد در غير اينصورت فهم درستي از واقعيت اقتصادي نخواهيم داشت و لذا توان تغيير در واقعيت اقتصادي در جهت اهداف مطلوب را نيز از دست خواهيم داد. اين غلبه نگاه تكنيكي به علم اقتصاد هم دلايل تاريخي دارد و هم دلايل ايدئولوژيك ، سياسي،روان شناختي و جامعه شناختي كه جاي بررسي دارد.اما يك نكته مسلم است و آن اينكه واقعيت اقتصادي هر روز پيچيده تر مي شود و براي فهم و غلبه بر اين پيچيدگي بايد انديشه ما پيچيده تر شود نه صرفا تكنيك هايمان”

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب