اخلاق اقتصادی مرز جامعه اسلامی و سرمایه داری | مدرسه اقتصاد

ترجمه

پاتوق دانشجو

جزوات

boxweb
رابطه اخلاق و اقتصاد در اسلام در بیان رحیم پور ازغدی

اخلاق اقتصادی مرز جامعه اسلامی و سرمایه داری

Print Friendly, PDF & Email

زمان انتشار: ۱۰:۳۹ ۱۳۹۲/۰۹/۲۸

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اشاره به اينكه در قرآن و احاديث، رابطه نزديكي ميان اخلاق اجتماعي، سياسي و اقتصادي با عبوديت وجود دارد، گفت: اخلاق اقتصادي مرز تفاوت بين جامعه اسلامي با جوامع سرمايه‌داري و عقب‌مانده است.

حسن رحيم‌پور ازغدي در نشست تخصصي «قرآن و مفاسد اقتصادي» ضمن تشريح ريشه‌هاي كلمه قرآن، تعابير و ديگر عبارت‌ها و معاني مشابه آن در كتاب وحي، همانند فرقان، ذكر، تنزيل، كتاب و غيره اظهار داشت: كساني كه مي‌خواهند در زمينه تفسير قرآن كار كنند، بايد به انسجام و تعادل معنوي و لغوي قرآن توجه كرده و آن را حفظ كنند.

*دانشمندان غربي مي‌گويند متأسفانه ما قرآن را با تورات و انجيلي كه قبول نداريم، مقايسه كرديم
وي با اشاره به اينكه تمام عبارت‌هايي كه مرتبط با قرآن است، نشان از آسماني و وحياني بودن اين كتاب الهي دارد نه زميني و بشري بودن آن، ابراز داشت: مستشرقين غربي در اين زمينه حتي خود را چنين نقد مي‌كنند: ما دانشمندان غربي هيچگاه به قرآن نگاه جدي نداشته‌ايم و نهايت بهره‌وري ما از آن اين بود كه با تورات و انجيلي كه خودمان قبول نداريم مقايسه كنيم. اينگونه روشنفكران غرب، بدون اهانت مستقيم به قرآن كريم،‌ آن را در سطح كلام بشري نزول دادند.
رحيم‌پورازغدي با اشاره به جنگ و دعواي قبيله‌اي، حزبي بين مفسران مسلمين گفت: بين علماي شافعي و حنبلي هميشه بر سر كلام، مخلوق يا حادث بودن قرآن كريم نزاع بوده تا حدي كه منجر به خونريزي شده بدون آنكه به دستورالعمل الهي از يكديگر اشكال كنند و بي‌اعتنا به مقام عمل در مقابل اين كتاب وحياني به مشاجره‌هاي بيهوده دامن زدند.

*تحقق عدالت اقتصادي وسيله براي رسيدن به تقرب الهي است
وي، بخش ديگري از برداشت و تفسير از آيات قرآني را مربوط به متن همان آيات قرآني دانست و عنوان كرد: قرآن، فلسفه ارسال انبيا را حكمت، تعليم كتاب، تزكيه، قسط و عدل، توحيد و خداپرستي معرفي مي‌كند، البته برخي اهداف نهايي و برخي ديگر مياني‌اند؛ زيرا يك فعل نمي‌تواند چند جهت داشته باشد، پس يك هدف آن ذاتي و بقيه اهداف مياني خواهند بود كه با تحقق آنها به هدف نهايي خواهيم رسيد.
عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اشاره به آيه «ليقوم الناس بالقسط» گفت: برخي مفسرين مي‌گويند مردم به وسيله قسط و عدل قيام كنند و بعضي ديگر تفسير مي‌كنند كه مردم خود قسط و عدل را برپا كنند؛ در هر دو صورت، انجام عدالت از سوي انبيا و حاكمان اسلامي تا وقتي كه جامعه حقيقي و واقعي وجود نداشته باشد، فقط موضوعي انتزاعي خواهد بود.
وي با طرح اين سؤال كه آيا آخرين دستاورد عدالت اقتصادي اين است كه همه به يك اندازه بخوريم؟ افزود: عدالت اجتماعي و اقتصادي هم هدف نهايي نبوده و اين در حالي است كه قرآن، هدف نهايي از خلقت را شناخت، عبوديت و تقرب به خداوند برشمرده تا براي ملاقات با خدا آماده شويم، البته تمام اينها بدون تزكيه، تعليم، تربيت و عدالت اجتماعي، اقتصادي و سياسي ممكن نخواهد بود.

*عدالت اقتصادي اسلامي منشأ نظري و تئوري قرآني دارد
رحيم‌پور ازغدي با اشاره به اثبات منشأ نظري و تئوري عدالت اقتصادي در قرآن كريم ،‌ بيان كرد: خداوند در قرآن، انسان را به نفي شرك، اتحاد، عدالت اقتصادي، عدالت اخلاقي و ‌اجتماعي دعوت مي‌كند و هر چه ميزان عمل به اين موضوع‌ها كم شود تزكيه و زهد هم كمتر خواهد بود.
وي افزود: توصيه قرآن به توحيد و وحدت اجتماعي، ‌درخواست برادري، بسط اخلاق در همه عرصه‌هاي سياسي، اقتصادي و فرهنگي در طول يكديگرند نه در عرض هم و كوتاهي در هريك از اين زمينه‌ها صالح بودن را مشكل خواهد كرد.
عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در ادامه به تشريح آيه «إن الله لا يغفر أن يشرك به ويغفر مادون ذلك لمن يشاء»، شرك را منشأ اوليه مفاسد اقتصادي عنوان كرد و افزود: خداوند شرك به خود را هرگز نخواهد بخشيد و پايين‌تر از اين گناه را از هر كه بخواهد مي‌بخشد، زيرا شرك بزرگترين ظلم است كه مشرك با اين نگاه زندگي دنيا و جهان را نادرست تفسير مي‌كنند.
وي ادامه داد: حتي به خدايي گرفتن فرشتگان و انبيا نيز شرك و ظلم است كه خداوند به پيامبرش دستور مي‌دهد: «بگو من بشري هستم مثل شما و خداي‌مان يكي است».
رحيم‌پور ازغدي دعوت قرآن به كرامت عام بشري را از ديگر تأكيدهاي اين كتاب وحي به عنوان عامل مؤثر بر مفاسد اقتصادي خواند و اظهار داشت: براساس آيات الهي، هر انساني، هرجا و در هرقومي كه متولد ‌شود، داراي كرامت و ارزش‌هاي انساني است و كرامت خاص را هم بايد با تقوي و عمل به دست آورد و يكي از مخالفت‌هاي قرآني با مفاسد اقتصادي به دليل حفظ حرمت كرامت انساني است.
وي با اشاره به تأكيد قرآن بر حقوق انساني كه در آيه‌هاي گوناگون از سوره‌هاي مختلف آمده است، بيان كرد: كتاب وحي، حريت،‌‌ آزادي و اجتناب از گناه را مكرر يادآوري مي‌كند به همين دليل ايمان را اختياري مي‌داند نه اجباري، به انسان‌ها از هر طايفه‌اي كه باشند احترام مي‌گذارد و اصل را بر اساس مساوات و برابري قرار مي‌دهد.

 

 

دیدگاه تازه‌ای بنویسید:

*

مطالب مرتبط

آخرین مطالب